Jerzy Oldenburg (urodzony w Kopenhaga w Danii, 2 kwietnia 1653 roku, zmarł w Kensington Palace w Anglii, 28 października 1708 roku) herb

Młodszy syna Fryderyka III Oldenburga, króla Danii, króla Norwegii i władcy Islandii, księcia Szlezwiku i Holsztynu, hrabiego Oldenburga i Delmenhorstu i Zofii Amelii Welf Braunschweig-Lüneburg, córki Jerzego Welf, księcia księcia Braunschweig-Lüneburg na Calenbergu i Hanowerze.

Książę-małżonek od 8 marca 1702 roku do 28 października 1708 roku, Lord Strażnik Pięciu Portów i Lord Wielki Admirał, generalissimus - naczelny dowódca armii brytyjskiej. od 8 marca 1702 roku do 28 października 1708 roku, książę de Cumberland, hrabia Kendal i baron Wokingham od 6 kwietnia 1689 roku do 28 października 1708 roku.

Tytulara: Jego Królewska Wysokość książę Danii i Norwegii, książę Cumberland.

28 lipca 1683 roku w Royal Chapel w St. James's Palace, Londyn poślubił Anne I Stuart (urodzona w St.James's Palace, 6 lutego 1665 roku, zmarła w Kensington Palace, 1 sierpnia 1714 roku), królowę Anglii, Szkocji i Irlandii, królowę Wielkiej Brytanii i Irlandii, młodszą córkę Jakuba II Stuart, króla Anglii, Szkocji, Irlandii i Anny Hyde, córki Edwarda Hyde'a, I hrabiego Clarendon.

Młodszy brat króla Danii i Norwegii Chrystiana V.

Jerzy był wątłym i chorowitym dzieckiem, prawdopodobnie cierpiał na kiłę wrodzoną. W 1683 roku poślubił księżniczkę Annę, córkę angielskiego następcy tronu, księcia Yorku, późniejszego Jakuba II. 20 września Jerzy został naturalizowanym Anglikiem, 1 stycznia 1684 roku został kawalerem Orderu Podwiązki. Jerzy i Anna tworzyli zgodne małżeństwo. Anna 18 razy zachodziła w ciążę, ale wczesne dzieciństwo przeżył tylko jeden syn, Wilhelm, książę Gloucester, który zmarł w wieku 11 lat.

Para książęca mieszkała w Londynie, w rezydencji zwanej "Cockpit" na obecnej Downing Street, stąd najbliższe otoczenie księstwa nazywano "Cockpit Circle". Kiedy w 1688 roku szwagier Jerzego, książę Wilhelm III Orański, przybył do Anglii aby obalić Jakuba II, Jerzy, wówczas nominalny dowódca regimentu Lorda Wielkiego Admirała, przeszedł 25 listopada na jego stronę. W 1689 roku został honorowym pułkownikiem 3 regimentu pieszego (3rd Regiment of Foot). 6 kwietnia 1689 roku Jerzy otrzymał tytuły księcia Cumberland, hrabiego Kendal i barona Wokingham.

Mimo tych godności stosunki między Wilhelmem a Jerzym nie były najlepsze. W 1685 roku Wilhelm odmówił uczestnictwa w koronacji Jakuba II, gdyż Jerzy zajmowałby zaszczytniejsze miejsce, jako książę krwi, niż elekcyjny stadhouder Republiki. Podczas chwalebnej rewolucji urazy te poszły na pewien czas w niepamięć, ale przez cały okres swoich rządów Wilhelm odsuwał szwagra od wpływu na politykę. Dopiero po śmierci Wilhelma w 1702 roku i wstapieniu na tron Anny Jerzy mógł odegrać bardziej znaczącą rolę na angielskiej scenie politycznej.

W 1702 roku Jerzy został Lordem Wielkim Admirałem i Lordem Strażnikiem Pięciu Portów. Na tych stanowiskach dał się poznać jako zdolny administrator i dobry strateg. Jego działania nie cieszyły się jednak sympatią rządzącej partii wigów. Kiedy 1708 roku Jerzy leżał na łożu śmierci wigowie przygotowywali wniosek o jego dymisję i tylko dzięki staraniom królowej ten wniosek nie wszedł w życie.

Jerzy zmarł 28 października 1708 roku. Jego śmierć była ciosem dla królowej, która nie zgodziła się przekazać zarządu nad Royal Navy komisji, ale nie była również w stanie podpisać dokumentów przygotowanych przez jej zmarłego męża.

Żródła:

Jerzy Duński w "WikipediA".

"WŁADCY SKANDYNAWII - GENEALOGIA KRÓLÓW DANII, NORWEGII I SZWECJI OD IX W." - autor: Przemysław Jaworski - 2018.

"KRÓLOWE I KRÓLOWIE WIELKIEJ BRYTANII - od Edgara do Elżbiety II - wszyscy władcy Wielkiej Brytanii"; autor: Przemysław Jaworski - Przemysław Jaworski i Wydawnictwo Novae Res, 2018.

20-07-2025

20-06-2025