Katarzyna Henrietta Robertyng-Capet-Bourgogne-Bragança (urodzona w Vila Viçosa pod Lizboną, 15 [25] listopada 1638 roku, zmarła w Belém lub w pałacu Bemposta pod Lizboną, 30 listopada [1 lub 31 grudnia] 1705 roku) herb

Córkę Jana IV (II) "Szczęśliwego" Robertyng-Capet-Bourgogne-Bragança, króla Portugalii i Algarve, VIII księcia Bragança i Ludwiki de Guzman, regentki Portugalii, córki Juana Manuela Pereze de Guzman y Silva, VIII księcia Medina-Sidonia.

Regentka Królestwa Portugalii od lipca 1705 roku do 9 listopada 1706 roku.

Poślubiła 21 lub 22 maja 1662 roku w kościele Thomasá Becket Church w Portsmouth Karola II Stuarta (urodzony w St. James's Palace w Londynie, 29 maja 1630 roku, zmarł w Whitehall w Londynie, 6 lutego 1685 roku), króla Szkocji i Anglii.

Urodziła się w Lizbonie jako córka Jana, księcia Bragança i jego hiszpańskiej żony Ludwiki de Guzman (Medina-Sidonia). Jej ojciec został królem Portugalii, jako rozpoczął panownie jako Jan IV, po wypędzeniu Hiszpanów w 1640 roku.

Małżeństwo Katarzyny z Karolem miało umocnić sojusz portugalsko-angielski po wycofaniu się Francji z przymierza z Portugalią na mocy traktatu pirenejskiego w 1659 roku. Po objęciu tronu przez ojca Katarzyna została zaręczona z Karolem.

Ślub odbył się w maju (3 lub 21) 1662 roku w Portsmouth. Katarzyna ze względu na wyznanie katolickie nie była faworyzowaną kandydatką na żonę króla. Uniemożliwiło jej ono także koronację, jako że nie mogła wziąć udziału w anglikańskich nabożeństwach.

Po śmierci Jana IV, co nastąpiło w 1656 roku. Królewski syn Pedro II był niepełnoletni, a prowadzenie wojny z Hiszpanią przejęła regentka, królowa wdowa. Królowa Luiza Maria doprowadziła do małżeństwa swej córki Katarzyny z powołanym po­nownie na tron królem Anglii, Karolem II; ta dynastycz­na koligacja miała daleko idące skutki zarówno dla An­glii, jak i Portugalii. W ramach części posagu Katarzyny Anglia otrzymała Bombaj i Tanger. Portugalia zyskała silnego sprzymierzeńca, który wysłał swe oddziały do pomocy w walce z Hiszpanami. W 1668 roku niepodległość Portugalii została formalnie uznana. W wyniku jednego z tak charakterystycznych dla tego kraju zakrętów historii, an­gielska królowa Katarzyna, już jako wdowa, pełniła w latach 1705-1706 podczas choroby swego brata Pedra II funkcję regentki Portugalii. Z niespodziewanych obowiązków wywiązywała się znakomicie; gdy 1706 roku zmar­ła, nieszczęsny brat musiał przejąć władzę i sprawować ją przez swe ostatnie dni.

Jej mąż miał wiele dzieci z nieprawego łoża, ale Katarzyna nie wydała na świat żywego potomka, mimo iż kilkakrotnie zachodziła w ciążę:

poronienie (II połowa 1662 roku),

dziecko (urodzone i zmarło w lutym 1666 roku),

dziecko (urodzone i zmarło 7 maja 1668 roku),

dziecko (urodzone i zmarło 7 czerwca 1669 roku).

Jej pozycja była bardzo trudna, ale mąż domagał się okazywania jej szacunku i stanowczo odmówił rozwodu. Po jego śmierci w 1685 roku Katarzyna pozostała w Anglii przez okres rządów Jakuba II i powróciła do Portugalii w czasie rządów Wilhelma III i Marii II.

Zmarła w Belew Belém lub w pałacu Bemposta pod Lizboną. Pochowana w nekropolii władców portugalii w klasztorze hieronimitów Belém.

W Anglii przyczyniła się do wprowadzenia i rozpowszechnienia zwyczaju picia herbaty. Była bardzo popularna i lubiana wśród ludu. Dla jej upamiętnienia miejscowość koło odebranego Holendrom Nowego Amsterdamu (dziś Nowy Jork) nazwano Queens - dziś jest to jedna z dzielnic miasta.

Żródła:

Katarzyna Bragança w "WikipediA".

"Książę Braganza nowoczesny książę z dawną tradycją" - "PRO FIDE REGE et LEGE" ("Za Wiarę, Króla i Prawo"); NR 2 (19); ROK 1994; Randall J. Dicks; tłum. Katarzyna Zielska.

"KRÓLOWE I KRÓLOWIE WIELKIEJ BRYTANII - od Edgara do Elżbiety II - wszyscy władcy Wielkiej Brytanii"; autor: Przemysław Jaworski - Przemysław Jaworski i Wydawnictwo Novae Res, 2018.

10-11-2025