Dynastia Jimeno (Jimenez)

DOM INIGUEZ starsza linia dynastii, również zwana Giménez lub Ximenes, pochodzacy od króla Inigo Jiméneza, która panowała w królestwie Nawarry w latach 905-1234. Panowanie królów z dynastii Jimeno to okres największego znaczenia nawarskiej monarchii na Półwyspie Pirenejskim. Pierwszym władcą z tej dynastii był król Sancho I (panowała w latach 905-925). Zapoczątkował on aktywny udział Nawarry w rekonkwiście, zdobywając m.in. Calahorrę i Najerę. Dzięki poślubieniu przez króla Garcię I (panowała w latach 931-970) dziedziczki hrabstwa Aragonii (z którego w przyszłości wykształciło się królestwo Aragonii), weszło ono w skład królestwa Nawarry. Największą potęgę nawarska monarchia osiągnęła za panowania króla Sancho III "Wielkiego" (panowała w latach 1004-1035). Władca ten pod koniec swojego panowania uczynił Nawarrę dominującą siłą wśród chrześcijańskich państw hiszpańskich. W 1029 roku podporządkował sobie hrabstwo Kastylii (dzięki małżeństwu z jego dziedziczką, doną Mayor), 5 lat później zajął królestwo Leónu.

Swoje osiągnięcia polityczne i militarne Sancho III dokumentował w odpowiedniej tytulaturze. W 1034 roku przyjął tytuł "króla całej Hiszpanii" oraz" władcy imperium" .. Panowanie Sancho III okazało się także bardzo korzystne dla wewnętrznych dziejów Nawarry. Król patronował bowiem kolonizacji, wspierał zakładanie klasztorów kongregacji kluniackiej (co miało znaczenie nie tylko religijne, ale i przyczyniało się do podniesienie poziomu kulturalnego), zadbał też o to, by szlak pielgrzymkowy do relikwii św. Jakuba Apostoła w Santiago de Compostella zyskał sławę w całej łacińskiej Europie. Po śmierci Sancho III stworzona przez niego wielka Nawarra została podzielona między jego synów. Rok 1035 zapoczątkował więc samodzielne dzieje Kastylii i Aragonii. Od połowy XII wieku właśnie te dwa królestwa, wydatnie powiększone o ziemie zdobyte na Maurach w trakcie rekonkwisty, coraz bardziej zaczęły dominować nad królestwem Nawarry. W 1234 roku, po bezpotomnej śmierci ostatniego króla Nawarry z dynastii [imeno, Sancho VII "Mocnego" (panowała w latach 1194--1234), tron Nawarry przeszedł w ręce jego siostrzeńca Tybalda z Szampanii (syna Blanki, siostry Sancha VII, i Tybalda III, hrabiego Szampanii).

LINIA KRÓLÓW NAWARRY linia wymarła w 1234 roku, ziemie poszły do dynastii Blois. Linia królów Kastylii i León wymarła w 1126 roku, a królestwa, przeszły w ręce dynastii Bourgong-Ivrea. Linia królów Aragonii ostatecznie wymarła w 1137 roku, a kraj poszedł w ręce dynastii Barcelońskiej.

Dynastia panująca w Kastylii w latach 1035-1126 oraz w Aragonii w latach 1035-1164. Jej władanie w dwóch hiszpańskich królestwach związane było z podziałem monarchii króla Nawarry Sancho III "Wielkiego". Rzą­dził on nie tylko właściwą Nawarrą, ale również hrabstwami Kastylii i Aragonii. Po jego śmierci w 1035 roku państwo nawarskie zostało podzielone między jego synów. Kastylię otrzymał starszy syn Ferdynand (pa­nował w Kastylii jako Ferdynand I w latach 1035--1065). W Aragonii objął władzę Ramiro (panował w Aragonii jako Ramiro I w latach 1035-1069), ba­stard Sancha III. Od momentu objęcia władzy w Ka­stylii i Aragonii przez synów Sancho III państwa te zyskały status królestw.

Aragońscy władcy z dynastii nawarskiej byli auto­rami wielkich osiągnięć swojego państwa w procesie rekonkwisty. Król Piotr I (w latach 1094-1104) zdobył na Maurach Hueskę w 1096 roku oraz Barbastro w 1100 roku. Największe sukcesy w walce z Maurami odniósł jednak Alfons I "Waleczny" (w latach 1104-1134). Jego przydomek był całkowi­cie uzasadniony osiągnięciami militarnymi. Wśród tych najważniejszych wymienić należy zdobycie w 1115 roku Saragossy i w 1119 roku Tudeli. Wojowniczość króla Aragonii doceniali sami Maurowie. Jeden ze współczesnych Alfonsowi kronikarzy arabskich pisał nim, że "żaden z książąt chrześcijańskich nie dorównywał mu dzielnością". Dzielni byli także kró­lowie Kastylii wywodzący się z dynastii nawarskiej. Już za panowania Ferdynanda I Kastylia odebrała Arabom Coimbrę i Viseo. Natomiast król Alfons VI (w latach 1072-1109) w 1085 roku zajął Toledo. Był to sukces nie tylko militarny, ale zwycięstwo o wielkim wymiarze symbolicznym i prestiżowym. Pod władzę chrześci­jan wracała bowiem stara stolica katolickiego króle­stwa Wizygotów i tradycyjna siedziba prymasów Hi­szpanii. W tym kontekście zrozumiała jest tytulatura, jaką po 1085 roku przyjął Alfons VI: "władca dwóch religii" oraz "imperator całej Hiszpanii". Odnotować należy także, że od 1038 roku władcy Kastylii z dynastii nawarskiej objęli również rządy w królestwie Leónu, czyniąc tym samym z połączonych królestw Kastylii i Leónu najsilniejsze - obok Aragonii - chrześci­jańskie królestwo na Półwyspie Pirenejskim. Zarów­no król Aragonii Ramiro II (w latach 1134-1137), jak i król Kastylii Alfons VI nie pozostawili synów. Władzę w ich królestwach przejęli więc synowie ich córek. W Kastylii w 1126 roku królem został Alfons VII, syn Urraki (córki Alfonsa VI) i Rajmunda Burgundzkiego. W Aragonii natomiast, po abdykacji w 1164 roku Petronilli (córki króla Ramira II), samodzielne rządy objął król Alfons II, syn Berengara IV hrabiego Bar­celony i wspomnianej Petronilli.

Herby potomków naturalnych:

odmiany herbu Jimenez

herb rodu Jimenez de Montalban


Żródła:

"Słownik dynastii Europy" - pod redakcją Józefa Dobosza i Macieja Serwańskiego

14-07-2022