Cymbarka [Cymburga] Piastówna Mazowiecka (urodzona około między 1390 a 1399 rokiem, zmarła w Türnitz koło Lilienfeld, 28 września 1429 roku) herb

Córka Siemowita (Ziemowita) IV Piasta, księcia czerskiego, liwskiego, rawskiego, płockiego, gostynińskiego, sochaczewskiego, wiskiego, płońskiego, zakrzewskiego i bełskiego, króla Polski i Aleksandry Olgierdówny Giedyminównej, księżnej rawskiej i gostynińskiej, córki Olgierda Giedyminowicza, wielkiego księcia litewskiego i Julianny Rurykowiczówny, córki Aleksandra Rurykowicza, wielkiego księcia twerskiego.

25 stycznia 1412 roku w katedrze śś. Stanisława i Wacława na Wawelu w Krakowie poślubiła Ernesta I "Żelaznego, Austriackiego" Habsburga (urodzony na zamku w Bruck an der Mur w Styrii, w 1377 roku, zmarł w Bruck an der Mur, 10 czerwca 1424 roku), księcia Styrii, Karyntii, Marchi Wendyjskiej, hrabiego Gorycji (części) i Tyrolu, hrabiego Feldkirch, arcyksięcia Styria, Karyntia, Kraina, Marchii Wendyjskiej, część hrabstwa Gorycji i hrabiego Tyrolu (Austria Wewnętrzna), regenta Austrii.

W 1412 roku w katedrze śś. Stanisława i Wacława na Wawelu w Krakowie Ernest I pojął za żonę księżniczkę mazowiecką Cymbarkę (Cymburgę) Mazowiecką z bocznej linii Piastów, córki Siemowita (Ziemowita) IV, księcia mazowieckiego i jego żony Aleksandry, córki Olgierda, wielkiego księcia litewskiego, rodzona siostra Władysława Jagiełły oraz zarazem starszej siostry księżniczki Eufemii, która w listopadzie tego samego roku została żoną księcia cieszyńskiego Bolesława I. Urodziła się około między 1390 a 1399 rokiem. Zmarła podczas pielgrzymki do Mariazell 28 września 1429 roku w Türnitz koło Lilienfeld i została pochowana w klasztorze cysterskim w Lilienfeld.

Poślubiła Ernesta "Żelaznego", którego starszy brat Wilhelm był niegdyś poślubił (sponsalia de futuro) królową Jadwigę Andegaweńską. Mariaż ten był częścią planów politycznych Jagiełły, zawiązania sojuszu z Habsburgami przeciwko Zygmuntowi Luksemburskiemu a ród Habsburgów był zaledwie na początku swojej potęgi, jednak Ernest "Żelazny" i Cymbarka stali się protoplastami późniejszych cesarzy rzymskich i cesarzy Austrii.

Cymbarka słynęła z piękności i siły. Jak wynika z zachowanych źródeł była podziwiana przez sobie współczesnych. Podobno też rękoma gniotła orzechy, wyciskając z nich olej, i wbijała gwoździe, a także łamała podkowy gołymi rękoma. Przynajmniej tak piszą o niej austriackie kroniki. Wygląda na to, że mamy tutaj do czynienia, nie z subtelną, wręcz baśniową księżniczką, a niezwykle silną i mocną kobietą.

Dzięki jej wstawiennictwu jej brat Aleksander został biskupem trydenckim. Według tradycji słynęła z piękności i siły, podobno rękoma gniotła orzechy, wbijała gwoździe i łamała podkowy. Zapoczątkowała główną ernestyńską linię dynastyczną Habsburgów, wydając na świat dziewięcioro dzieci:

Fryderyka III (urodzony 21 września 1415 roku, zmarł 19 sierpnia 1493 roku), cesarz, po nim potomstwo,

Albrechta VI (urodzony 18 grudnia 1418 roku, zmarł 2 grudnia 1463 roku), księcia Austrii, zmarł bezpotomnie,

Aleksandra (urodzona i zmarła około 1420 roku),

Rudolfa (zmarł przed 1424 rokiem),

Leopolda (zmarł przed 1424 rokiem),

Ernesta II (zmarł 10 sierpniu 1432 roku).

Małgorzatę (urodzona w 1416 roku, zmarła 12 lutego 1486 roku), księżna oleśnicka, żona: Fryderyka II (urodzony 22 sierpnia 1412 roku, zmarł 7 września 1464 roku), księcia-elektora Saksonii, margrabiego Miśni,

Katarzynę (urodzona w 1424 roku, zmarł 11 września 1493 roku), żona: Karola I (urodzony w 1427 roku, zmarł 24 lutego 1475 roku), margrabiego Badenii,

Annę (zmarła w październiku 1429 roku).

Potomkowie Cymbarki mazowieckiej rządzili przez kilka stuleci nie tylko Księstwem Cieszyńskim, ale nieomal całą Europą.

Według Ottona Habsburga, wieloletniej głowy rodu Habsburgów, od niej ma pochodzić dziedziczone od pokoleń zniekształcenie dolnej wargi, tzw. warga habsburska, widoczna (w mniej rażącej formie) u byłego króla Hiszpanii Jana Karola I. Jest to jednak pogląd nie poparty żadnymi dowodami. Cymbarka jako zdrowa kobieta, jedynie przez swą wielodzietność przyczyniła się do utrwalenia wadliwego genotypu Habsburgów. Nie ona jednak była nosicielką tej wady genetycznej.

Prognatyzm w rodzinie Habsburgów występował już znacznie wcześniej, a w sposób ewidentny np. u Rudolfa IV. Cechę tą utrwalił, a nawet wzmocnił, praktykowany w rodzie przez wieki, zwyczaj ożenków wewnątrzrodzinnych, co w sposób oczywisty pociągnęło za sobą wszelkie niebezpieczeństwa chowu wsobnego.

Żródła:

Cymbarka mazowiecka w "Wikipedia"

"HABSBURGOWIE - XV-XIX WIEKU"- autor: Przemysław Jaworski - 2018

O piastowskim pochodzeniu Habsburgów - w "Principatus Teschinensis - Księstwo Cieszyńskie".

25-05-2024

28-04-2024

18-02-2023

19-06-2022