Butvydas [Pukuwer, Butywid, Butumer, Lutuveras, Lutuwer] Giedymonowicz (zmarł w 1295 roku) herb
Syn Trojdena Mendoga, wielkiego księcia litewskiego, księcia karniowskiego i nieznanej z imienia kobiety.
Koregent Litwy od 1285 roku do między 1290 a 1292 rokiem, wielki książę Litwy od między 1290 a 1292 rokiem do 1295 roku.
Poślubił N. Rurykowiczówną (urodzona około 1235 roku, zmarła po 1265 roku), córki Konstantyna "Bezrękiego" Rurykowicza, księcia połockiego.
Przypuszcza się, że po śmierci Trojdena (między 1281 a 1282 rokiem) doszło na Litwie do rodzaju rozbicia dzielnicowego. Źródła podają kilku władców jednocześnie, np. ruskie latopisy wzmiankują pod rokiem 1285 roku o śmierci "wielkiego księcia" Dowmonta, pod 1289 roku wspominają jednocześnie dwóch władców: Budikida i Budiwida.
W 1285 roku, po śmierci Dowmunta, władzę na Litwie zapewne przejął Butygejd. Butywid prawdopodobnie został namiestnikiem brata na Żmudzi. W 1291 roku, po śmierci Butygejda, Butywid przejął pełnię władzy na Litwie. Rządził w latach 1291-1296. Jednym z jego synów był według Piotra z Dusburga Giedymin - dziad Władysława II Jagiełły. Wzmiankowany przez kronikarzy: Piotra z Dusburga i Jeroschina.
W pierwszej połowie 1292 roku Krzyżacy dowodzeni przez mistrza krajowego w Prusach Meinharda von Querfurt wyprawili się w okolice linii grodów nad Niemnem, rozpoczynając kolejną fazę wojny litewsko-krzyżackiej.
Źródła krzyżackie wzmiankują w 1290 roku o królu Butegeyde (być może tożsamym z Budikidem), królu Maseke oraz innych "regules". Pukuwer mógł być więc początkowo jednym z wielu książąt.
Prawdopodobny założyciel dynastii Giedyminowiczów. Ojciec Witenesa i prawdopodobnie ojciec Giedymina (część autorów uważa, że był wujem Giedymina).
Rządził krótko i najczęściej wyręczał się synem Witenesem, ten z woli ojca dwukrotnie najeżdżał Polskę: w 1291 roku najechał Kujawy, a w 1294 roku Mazowsze.
Żródła:
Butywid w "WikipediA"
BUTYWID (PUKUWER) w "Władcy Litwy"
Pucuwerus Rex Lethowie w "Geni"; tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk
24-03-2025