Jan vel Iwan Hieronimowicz hrabia Chodkiewicz herbu Gryf z Mieczem (urodzony około 1537 roku, zmarł 4 czerwca 1579 roku)
Syn Hieronima Alexandrowicza hrabiego Chodkiewicza herbu Gryf z Mieczem, podczaszego wielkiego litewskiego, kasztelana trockiego i wileńskiego, posła do Rzymu i do cesarza Ferdynanda, hrabiego Cesarstwa Rzymskiego, starosty generalnego żmudzkiego, starosty oszmiańskiego, telszewskiego, płotelskiego i wilkiejskiego i Anny Szemetównej herbu Łabędź, córki Melchiora Szemet herbu Łabędź, kasztelana żmudzkiego.
Hetman inflancki od 1588 roku do 1578 roku, stolnik litewski od 1559 roku, hrabia Świętego Cesarstwa Rzymskiego od 1561 roku do 4 czerwca 1579 roku, starosta generalny żmudzki od 1563 roku do 4 czerwca 1579 roku, polski hrabia na Szkłowie, Myszy, Hłusku i Bychowie od 10 czerwca 1568 roku do 4 czerwca 1579 roku, starosta telszewski, płotelski od 1566 roku do 4 czerwca 1579 roku, starosta kowieński od 1569 roku do 4 czerwca 1579 roku, marszałek ziemski (wielki) litewski od 11 marca 1566 roku do 7 lipca 1572 roku, kasztelan wileński w marcu 1574 roku do 4 czerwca 1579 roku, hetman ziemi Inflanckiej od 1559 roku do 1578 roku, administrator Inflant od 26 sierpnia 1566 roku do 1578 roku, wielki marszałek litewski od 7 lipca 1572 roku do 21 lutego 1574 roku i od 19 czerwca 1574 roku do 1 maja 1576 roku.
Poślubił przed 1559 roku w Krakowie Krystynę Zborowską herbu Jastrzębiec (zmarła w 1588 roku), córkę Marcina Zborowskiego herbu Jastrzębiec, podczaszego koronnego, kasztelana kaliskiego, wojewodę kaliskiego i poznańskiego, kasztelana krakowskiego, starostę odolanowskiego, stopnickiego, szydłowskiego i tłumackiego, właściciela Solca, właściciela zamku w Korzkwi i zamku Jastrzębiec w okolicach Szydłowa, założyciela miasteczka Jastrząb i Anny z Góry Konarskiej, córki Stanisława Konarskiego.
Wychowywał się w środowisku luterańskim, a od około 1547 roku studiował w Królewcu na Uniwersytecie Albertyna, Lipsku i Wittenberdze. W latach 1552-1555 służył cesarzowi Karolowi V. Brał udział w wojnie z Francją. Pod koniec 1555 roku powrócił do ojczyzny i wstąpił na służbę Wielkiego Księcia Litewskiego. W 1558 roku Jan Chodkiewicz został mianowany hetmanem inflanckim i wziął udział w wojnie z carem Iwanem IV "Groźnym" i Szwedami. W 1561 roku, dzięki pomocy i wsparciu kanclerza Wielkiego Księstwa Litewskiego Mikołaja Radziwiłła "Czarnego", udało mu się przyłączyć Inflanty do Wielkiego Księstwa Litewskiego.
W 1563 roku został starostą żmudzkim, a w 1566 roku administratorem Inflant oraz marszałkiem wielkim litewskim.
W 1568 roku otrzymał od króla Zygmunta II Augusta tytuł hrabiego na Szkłowie i Myszy (dziedziczny, przywiązany do tych miejscowości).
Na sejmie bielskim w 1564 roku był świadkiem wydania przywileju bielskiego przez króla Zygmunta II Augusta.
Był jednym z głównych przeciwników unii Litwy z Polską. Stając na czele delegacji litewskiej na sejm w Lublinie w 1569 roku, skutecznie zapobiegł prostej aneksji Wielkiego Księstwa Litewskiego do Polski, a także próbował nie dopuścić do przyłączenia Wołynia i Kijowa do Polski. Mimo wszystko jednak podpisał unię lubelską 1569 roku. Z tytułem hetmana inflanckiego został naczelnym wodzem armii polsko-litewskiej w Inflantach i walczył tam ze Szwedami i wojskami moskiewskimi. W 1574 roku został kasztelanem wileńskim. W 1578 roku zrezygnował ze stanowiska hetmana inflanckiego.
W 1572 roku przeszedł z kalwinizmu wyznawanego od około 1555 roku na katolicyzm, jednocześnie przeprowadzając zmianę wyznania swoich dwóch synów. Jego małżonka Krystyna Zborowska oraz niektóre córki pozostały kalwinistkami. Stanowił pierwszą całkowicie spolonizowaną kulturalnie generację pierwotnie ruskiego rodu Chodkiewiczów.
Po śmierci króla i wielkiego księcia Zygmunta II Augusta, który nie pozostawił potomka, w 1572 roku zaproponowano kandydaturę Jana Chodkiewicza na króla, który sprzeciwił się kandydaturze Iwana "Groźnego" na trony litewski i polski, a poparł kandydaturę Henryka Walezego i podpisał dyplom elekcji. W 1575 roku wraz z grupą magnatów polskich i litewskich opowiedział się za wyborem i podpisał elekcję cesarza Maksymiliana II Habsburga na tron Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Zmarł 4 czerwca 1579 roku w drodze do Połocka i został pochowany na zamku wileńskim, w kościele św. Stanisława.
Poślubił Krystynę Zborowską, z którą doczekał się:
Hieronim Chodkiewicz (urodzony w 1559 roku, zmarł w 1576 roku),
Aleksander Chodkiewicz (urodzony w 1560 roku, zmarł w 1626 roku), wojewoda podlaski i trocki, starosta narewski, po nim potomstwo,
Eufrozyna Chodkiewiczówna (zmarła po 1631 roku), żona: Prokopa Sieniawskiego (urodzony około 1602 roku, zmarł w 1626 roku), rotmistrza królewskiego, chorążego nadwornego koronnego,
Felicjan Chodkiewicz (z drugiego; młodo)
Jan Karol Chodkiewicz (urodzony w 1561 roku, zmarł 24 września 1621 roku), podczaszy litewski, starosta generalny żmudzki, hetman polny litewski, komisarz generalny Inflant, hetman wielki litewski, wojewoda wileński, starosta derpski, wieloński i luboszański, po nim potomstwo,
Hieronim Chodkiewicz (urodzony w 1597 roku, zmarł w 1614 roku), kawaler,
Kazimierz Chodkiewicz (zmarł w młodości),
Anna Scholastyka Chodkiewiczówna (urodzona w 1562 roku, zmarła 10 marca 1625 roku), żona: Jana Stanisława Sapiehę (urodzony w 1589 roku, zmarł w 1635 roku), podstolego litewskiego, marszałka nadwornego litewskiego, marszałka wielkiego litewskiego, starostę słonimskiego,
Zofia Chodkiewiczówna (urodzona w 1564 roku, zmarła 1576 roku), żona: Krzysztofa Dorohostajskiego herbu Leliwa, marszałka wielkiego litewskiego,
Hanna Chodkiewiczówna (zmarła w 1626 roku), żona: Joachima księcia Koreckiego herbu Pogoń Litewska (zmarł między 1612 a 1613 rokiem),
Aleksandra Chodkiewiczówna (urodzona w 1576 roku, zmarła po 1630 roku), żona: Adama księcia Wiśniowieckiego herbu Korybut (urodzony około 1566 roku, zmarł w 1622 roku),
Elżbieta Chodkiewiczówna (urodzona w 1568 roku, zmarła?), żona: Jana Żylińskiego; żona: Samuela Wołłowicza herbu Bogoria, kasztelana nowogrodzkiego.
Żródła:
"GENEALOGIE ŻYJĄCYCH UTYTUŁOWANYCH RODÓW POLSKICH" - autor: Jerzy Sewer hr. Dunin-Borkowski; Nakładem księgarni Seyfartha i Czajkowskiego; Czcionkami Drukarni Polskiej; LWOW, 1895.
Jan Hieronimowicz Chodkiewicz w "WikipediA"; tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk
Jan Hieronimowicz Chodkiewicz w "WikipediA"; tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk
11-05-2025
19-04-2025
28-03-2025