Piotr [Pietrasz] Montygierdowicz [Montygerd, Montygerd] herbu Wadwicz (urodzony w 1390 roku, zmarł w 1459 roku)
Syn Montigierda.
Starosta podolski od 1418 roku, marszałek nadworny litewski od 1422 roku do 1431 roku, namiestnik nowogrodzki od 1424 roku do 1452 roku, wojewoda nowogrocki od 1431 roku do 1454 roku, starosta kopylski od 1435 roku, marszałek wielki litewski od 1434 roku do 1459 roku, członek Rady Stanu Wielkiego Księstwa Litewskiego od 20 marca 1440 roku do 29 czerwca 1440 roku, namiestnik połocki w 1459 roku.
Około 1390 roku poślubił N.N. (urodzona około 1380 roku, zmarła?). Poślubił Annę Fedkowną Korybut Giedyminowiczównę (urodzona około 1410 roku, zmarła?), córkę Fiodora Korybuta Olgierdowicza Giedyminowicza, księcia krzemienieckiego, podolskiego, zbarażskiego i nieświckiego i Anastazji.
Nosił nazwisko patronimiczne Montygerdowicz.
Bojar litewski, adoptowany podczas unii horodelskiej w 1413 roku do herbu Wadwicz.
Montygerda po raz pierwszy spotykamy na akcie unii wieleńskiej z 1401 roku, na którym to wystąpił wraz z dwoma swoimi braćmi; Aleksandrem i Janem.
W 1413 roku podczas unii horodelskiej doszło do przyjęcia przez polskie rodziny szlacheckie, bojarów litewskich wyznania katolickiego (tzw. adopcja herbowa). Jednym z ważniejszych dowodów tamtego wydarzenia jest istniejący do dziś dokument, do którego przyczepione są pieczęcie z wizerunkami herbów szlacheckich.
Montygerd został wówczas adoptowany przez przedstawicieli Wadwiczów, nie pełnił wówczas żadnej godności. Dopiero w 1418 roku występuje na urzędzie starosty podolskiego. Parę lat potem, bo w 1422 roku, Piotr Montygerd jest już marszałkiem nadwornym wielkiego księcia litewskiego Witolda, ale więcej z tym tytułem się nie pojawia. W latach 1430-1432, piastuje urząd namiestnika (starosty) nowogrodzkiego.
Odegrał w dziejach Wielkiego Księstwa Litewskiego znaczącą rolę, z początku był stronnikiem Świdrygiełły w 1431 roku. Tylko w tym roku doprowadził do przymierza z chanem Ul Machmetem i wzmocnił pozycję Świdrygiełły w sporze z Koroną Królestwa Polskiego o Podole, uczestniczył w układach skistymońskich z Zakonem Krzyżackim. Podpisał też akt rozejmu z Koroną Królestwa Polskiego w Łucku, a rok później akt przymierza z Zakonem Krzyżackim.
W 1432 roku najwidoczniej porzuca Świdrygiełłę i przechodzi na stronę wielkiego księcia litewskiego Zygmunta Kiejstutowicza, podpisując w 1432 roku unię grodzieńską i inne dokumenty tegoż księcia. Dowodził nawet wojskiem wielkiego księcia Zygmunta Kiejstutowicza w wojnie ze Świdrygiełłą. Potem należy do szczerych zwolenników Kazimierza Jagiellończyka i jest jednym z najbardziej oddanych mu panów litewskich. Za czasów panowania Kazimierza występował przeciw unifikacji z Koroną Królestwa Polskiego.
Do roku 1435 znów występuje w dokumentach historycznych bez żadnych funkcji, kiedy to zostaje starostą kopylskim[2]. Od 1436 roku do końca życia pełni funkcję marszałka ziemskiego litewskiego, z którym to tytułem łączy niekiedy dawniejszy tytuł (od 1446 roku), namiestnika nowogrodzkiego.
Jego ojciec również miał na imię Montygerd. W 1396 roku był namiestnikiem połockim i przycisnął do swego listu, pisanego wówczas do mieszczan ryskich, pieczęć, która już w XX wieku była silnie uszkodzona, wskazuje ona natomiast ślad godła herbowego, przypominającego gwiazdę. W otoku pieczęci znajdują się resztki napisu w języku ruskim.
Więcej o jego ojcu nie wiemy, poza tym, że w 1410 roku już nie żył i zostawił po sobie trzech synów, z których Jan Montygerdowicz występuje (z braćmi) w akcie unii wileńskiej w 1401 roku, Aleksander był w 1410 roku podczaszym Wielkiego Księcia Litewskiego, trzecim synem jest właśnie Pietrasz czyli Piotr - reprezentujący podczas unii horodelskiej ród ojca.
Według Kaspra Niesieckiego, Piotr był spokrewniony z Naruszem, protoplastą rodu Naruszewiczów, do których należał chociażby biskup Adam Naruszewicz (zmarł w 1796 roku).
Z licznych nadań jakie Piotr Montygerd otrzymał, najważniejsze jest miasto Iwie, które weszło w jego posiadanie od Kazimierza Jagiellończyka. Oryginał nadania istniał jeszcze w XX wieku i pochodził z 1444 roku.
Gniazdo rodu Montygerdowiczów znajduje się nad rzeką Solczą, w okolicy Solecznik, gdzie rejzy Zakonu Krzyżackiego z końca XIV wieku określają położenie osady Mantegirdindorf, a więc założonej przez Montygerda. W pobliżu położona była wieś Iwanendorf, która mogłaby swe miano zawdzięczać Janowi, czyli Hanuszowi, synowi Montygierda. Być może, że i wieś Hanuszyszki w dawnym województwie trockim pozostaje w związku Hanuszem, na co wskazywałaby i ta okoliczność, że tuż obok niej leżała wieś Duśmiany, będąca w rękach Montygerdowiczów jeszcze w XVI wieku.
Był dwukrotnie żonaty. Z pierwszą żoną miał:
Narusz Montygierdowicz (urodzony około 1410 roku, zmarł?), po nim syn,
Dawgierd Motygierdowicz (urodzony około 1420 roku, zmarł?), po nim potomstwo,
Jan Montygierdowicz, po nim potomstwo,
Dauksza Montygierdowicz, po nim potomstwo.
Drugą żoną była księżna łoska, Anna, córka księcia Fiodora Korybutowicza i Anastazji. Małżeństwo było bezdzietne. Po śmierci Piotra, Anna wyszła ponownie za mąż za księcia Janusza. Anna Januszowa zapisała Łosk wnukowi swego pierwszego męża - Piotrowi Janowiczowi.
Żródła:
Piotr Montygerd w "WikipediA"
Pietrasz Piotr Montygierd w "Geni"; tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk
"POCZET RODÓW WIELKIEM KSIĘSTWIE LITEWSKIEM W XV I XVI WIEKU" - ułożył i wydał: Adam Boniecki; WARSZAWA, 1883.
03-05-2025