Treniota, alternarywna rycina Alessandra Guagniniego z 1578 roku

Treniota Mendog (urodzony na Żmudzi, około 1210 roku, zmarł wiosną 1264 roku)

Syn Wikinta Palemona Litewskiego, księcia żmudzkiego i siostry Mendoga I Ringaudaisa, króla Litwy.

Książę żmudzki od 1253 roku do 12 września 1263 roku, wielki książę Litwy od 12 września 1263 roku do 1264 roku.

Poślubił nieznaną z imienia kobietę.

Zastąpił swojego wuja w 1263 roku jako książę Litwy. Był czwartym synem Mendoga. Podstawowe źródło, które potwierdza jego pochodzenie, nie zostało jeszcze zidentyfikowane.

Wódz Żmudzinów, dowodził zwycięskimi walkami przeciwko Krzyżakom w latach 1260-1261. 13 lipca 1260 roku Treniota uczestniczył w zwycięskiej bitwie nad jeziorem Durbe, w której wojska litewskie odniosły wspaniałe zwycięstwo nad armią Zakonu Krzyżackiego.

W 1261 roku litewskie oddziały pod dowództwem Trenioty pokonały Krzyżaków w bitwie pod Lenewarde. Klęski Zakonu były na tyle dotkliwe, że pozwoliły ujarzmionym przez Krzyżaków ludom Prus i Łotyszów na powstańczy zryw.

W 1261 roku zaproponował Mendogowi zjednoczenie Żmudzi z Litwą i poddał się władzy swego stryja Mendoga w zamian za odstąpienie od chrześcijaństwa i zerwanie sojuszu z Krzyżakami. Już jako wódz wojsk litewskich dowodził walkami przeciwko zakonowi kawalerów mieczowych.

W czerwcu 1262 roku Treniota brał udział w wyprawie łupieskiej na Mazowsze, podczas której zginął książę Siemowit I. Spustoszone zostały wówczas Chełmno i Płock.

W 1263 roku w okolicach grodu Dynamunt Treniota pokonał oddziały Zakonu.

Wraz z Dowmuntem z Nalszczan był przywódcą spisku przeciwko Mendogowi w 1263 roku. Po jego zamordowaniu przejął władzę książęcą.

Po wyeliminowaniu Mendoga przyszedł czas na księcia połockiego Towciwiła, którego Treniota ściągnął z Połocka, aby dokonać podziału majątku po zmarłym Mendogu. Następnie podstępnie zgładził Towciwiła. Tym krwawym sposobem Treniota zajął puste miejsce na litewsko-żmudzkim tronie.

W 1264 roku Treniota został zamordowany przez ludzi ze świty Mendoga, którzy w ten sposób pomścili śmierć swego pana.

Poślubił nieznaną z imienia kobietę, z którą miał dwoje dzieci:

Towtiwill (zamorodowany w 1263 roku), książę połocki, po nim syn,

córka (zmarła po 1252 roku), żona: Daniela Romanowicza (urodzony między 1201 a 1202 rokiem, zmarł w 1264 roku), księcia galicyjskiego.


Żródła:

TRENIOTA w "Władcy Litwy"


"Słownik władców świata" - Małgorzata Hertmanowicz-Brzoza, Kamil Stepan; Wydawnictwo "Zielona Sowa"; Kraków 2005.

26-03-2025