Kazimierz [Kaźko] I Piast (urodzony około 1396 roku, zmarł w Oświęcimiu, między 22 grudnia 1433 a 26 lipca 1434 roku) herb
Syn Przemysław "Młodszego" Piasta, księcia oświęcimskiego i nieznane z imienia żony.
Książę cieszyński jako Kazimierz II od 23 maja 1410 roku do 18 grudnia 1414 roku, książę oświęcimski, toszecki, zatorski i połowy Gliwic jako Kazimierz I od 18 grudnia 1414 roku do między 22 grudnia 1433 a 26 lipca 1434 roku, książę strzeliński od 1416 roku do 1427 roku.
Między 1414-1417 a 1426-1433 roku poślubił Annę Piastównę (urodzona między 1390 a 1397 rokiem, zmarła między 1426 a 30 lipca 1433 roku), córka Henryka VIII "Młodszego, Wróbla" Piasta, księcia żagańskiego, połowy Głogowa, połowy Góry i połowy Ścinawy, księcia na Zielonej Góry, Szprotawy, Kożuchowa, Przemkowa i Sulechowa, Prudnika, księcia połowy Głogowa, Ścinawy i Bytomia Odrzańskiego, tytularnego księcia żagańskiego i Katarzyny Piastówny, księżnej na Kożuchowie i Zielonej Górze, córki Władysława "Opolczyka" Piasta, księcia opolskiego, palatyna Węgier, księcia wieluńskiego (rudzkiego), wielkorządcy Rusi Halickiej, księcia pszczyńskiego, księcia kierniowskiego, księcia dobrzyńskiego i gniewkowskiego, księcia inowrocławskiego, księcia na Głogówku, regenta strzelckiego i niemodlińskiego, księcia namysłowskiego i kujawskiego, regenta Królestwa Polskiego. Między 1426-1433 a 1433-1434 roku poślubił Małgorzatę Przemyślidównę (urodzona w 1410 roku, zmarła 5 lipca 1459 roku), córkę Jana II "Żelaznego" Przemyślida, księcia raciborskiego, pana na Pszczynie i Heleny Korybutówny, suwerennej pani na Pszczynie, córki Dymitra Korybuta Olgierdowicza Giedyminowicza, księcia Nowogrodu Siewierskiego.
Kazimierz I był jedynym synem księcia oświęcimskiego Przemysława "Młodszego", a wnukiem najwybitniejszego księcia cieszyńskiego Przemysława "Noszaka" i nieznanej z imienia jego małżonki. W związku z tragiczną śmiercią ojca 1 stycznia 1406 roku Kazimierz objął księstwo oświęcimskie i ziemię toszecką i początkowo znalazł się pod opieką dziadka Przemysława, a od 1410 roku stryja Bolesława I.
Do wydzielenia dzielnicy ojcowskiej przez stryja Bolesława Kazimierzowi doszło 18 grudnia 1414 roku, kiedy to jedyny syn Przemysława "Młodszego" otrzymał księstwo oświęcimskie, toszeckie i połowę Gliwic. Podział ten nie zaspokoił ambicji młodego Piastowicza, tak więc ostatecznie dwa lata później książę cieszyński nie chcąc ryzykować konfliktu zbrojnego, wydzielił mu dodatkowo Strzelin i wypłacił 300 grzywien srebra, dzięki mediacji Henryka IX, księcia lubińskiego. Jednak w 1427 roku Kazimierz sprzedaje Strzelin (wraz z okręgiem) Ludwikowi II legnicko-brzeskiemu, za cenę 1000 grzywien.
Na przełomie stycznia i marca 1423 roku Kazimierz przystąpił do układu w Preszburgu, podczas którego Zygmunt Luksemburski, Zakon Krzyżacki, 6 miast łużyckich oraz niektórzy książęta śląscy zawarli porozumienie, mające na celu dokonanie rozbioru Polski (w odpowiedzi na poparcie udzielane husytom przez Polaków). Na szczęście 30 marca układ preszburski utracił swoje znaczenie, w związku z zawarciem porozumienia Władysława Jagiełły z Zygmuntem Luksemburskim w Kieżmarku.
W marcu 1424 roku Kazimierz wziął udział w Krakowie w zjeździe monarchów, z okazji koronacji Zofii Holszańskiej na królową Polski. Nie oznaczało to jednakże propolskiej polityki księcia, który w tym samym czasie utrzymywał kontakty z królem czeskim Zygmuntem Luksemburczykiem, u którego często przebywał na dworze (zachowały się informacje, że książę oświęcimski 27 maja 1419 roku został doradcą cesarza i pobierał nawet pensję w wysokości 3.000 złotych węgierskich, być może była to zapłata za pośrednictwo z zakonem krzyżackim, z którym, jak wiemy skądinąd, Kazimierz miał dobre stosunki). Już 24 listopada 1419 roku udał się na zjazd władców z udziałem Władysława Jagiełły w Niepołomicach.
W 1428 roku część posiadłości Kazimierza została splądrowana przez husytów. Związku z czym, 18 września 1421 albo 1427 roku książę Kazimierz przystąpił do antyhusyckiej konfederacji książąt śląskich (zawiązanej w Grodkowie z inicjatywy Konrada IV "Starszego"). Spalone wtedy zostały po 21 kwietnia 1428 roku, m.in.: Kęty, Toszek i Pyskowice. Inne zaś miasto należące do Kazimierza - Gliwice - zdobyte 17 kwietnia 1430 roku przez Zygmunta Korybutowicza - stało się główną bazą wypadową husytów na Górnym Śląsku. 4 kwietnia 1431 roku Konrad VII "Biały" odbija Gliwice z rąk husytów (prawdopodobnie przy współudziale wojsk Kazimierza).
Zmagania z husytami trwały w tym regionie aż do 1433 roku. W tym roku Kazimierz wraz z Mikołajem V, księciem karniowsko-raciborskim dokonali odsieczy oblężonych przez Bolesława V "Wołoszka" i husytów Żor. 3 czerwca 1433 roku Kazmierz I i wojska karniowsko-raciborsko-oświęcimskich pokonali husytów w bitwie pod Rybnikiem.
Kazimierz I był dwukrotnie żonaty. Pierwszą żoną Kazimierza była Anna żagańska, córka księcia żagańskiego Henryka VIII "Wróbla". Małżeństwo to doszło do skutku zapewne około 1417 roku i doczekało trójki synów. Kazimierz owdowiawszy około 1430 roku, ożenił się powtórnie z Małgorzatą, córką księcia raciborskiego Jana II "Żelaznego". Drugie małżeństwo pozostało bezdzietne.
W 1430 roku książę oświęcimski nadał prawa miejskie Wadowicom.
Kazimierz I Oświęcimski zmarł w 1433 lub w 1434 roku i został pochowany w nekropolii tamtejszej linii Piastów w klasztorze dominikanów.
Żródła:
Kazimierz I Oświęcimski w "WikipediA"
Kazimierz (Kaźko) I oświęcimski w "Poczet.com" autorstwa: Michała Szustera
"Książęta i księżne raciborscy (1290/1291-1521)" - autor: Jerzy Sperka; Wydawnictwo AVALON Sp. z o.o., Kraków 2022.
11-05-2024