Piotr Kacper Goryński z Ojrzanowa i z Wierzbna herbu Poraj (urodzony prawdopodobnie w 1500 roku, zmarł w Żelechowie, w 1542 roku)
V vicesgerent (namiestnik) Księstwa Mazowieckiego od 1535 roku do 1542 roku, wojewoda mazowiecki od 1531 roku do 1542 roku, starosta ciechanowski w 1542 roku, stolnik ciechanowski od 1532 roku, wojski ciechanowski od 1533 roku.
Poślubił około 1510 roku Katarzynę Dorotę z Boglewskich herbu Jelita, córkę Stanisława z Boglewskich herbu Jelita. Poślubił Agnieszkę Sobocką.
Opracował prawa mazowieckie (zwód Goryńskiego) zatwierdzone na sejmie mazowieckim w 1535 roku, któremu przewodniczył.
Został wojewodą i vicesgerentem mazowieckim w 1535 roku. Wyniesienie to swoje zawdzięczał prawdopodobnie tej okoliczności, że był marszałkiem dworu Jana z książąt litewskich, biskupa wileńskiego, syna Zygmunta I z Telniczanki, stąd krolowi dobrze znany.
Ożeniony z wdową po Janie Ojrzanowskim, cześniku liwskim i starostą warszawskim, Katarzyną z Boglewskich, która wniosła mu w posagu dobra ojrzanowskie otrzymane według testatemntu z 1526 roku. Jego testament z 1526 roku obejmuje dobra Ojrzanów, Żelechów, Kaleń, Wesoła Wola, Zalesie, Rakowiec i Powsinek w ziemi warszawskiej. Tomicki w 1527 roku pisze do jej brata Mikołaja, chorążego czerskiego, aby wpłynął na siostrę i nakłonił ją do wyjścia za Goryńskiego, a krol dał przywilej, że ona i jej żeńskie potomstwo, mają odziedziczyć dobra po Ojrzanowskim: Ojrzanow, Zaremby i Kaleń. W 1537 roku zeznał z nią zapis dożywocia. Po jego śmierci wdowę do ponownego zamążpójścia namówił jej brat Mikołaj Boglewski herbu Jelita.
Drugim mężem Katarzyny został Piotr Goryński herbu Poraj. W 1530 roku Jan z Wieczfni i Jeżewscy jako stryjcowie i współherbownicy zmarłego Jana Ojrzanowskiego przekazali swoje działy w dobrach Ojrzanów, Żelechów, Zalesie i Wesołej Woli Katarzynie Ojrzanowskiej. Katarzyna odziedziczyła też dobra po swoim zmarłym mężu. W 1532 roku zastawiła Janowi biskupowi przemyskiemu swe wsie Ojrzanów, Żelechów, Zaręby, Kaleń, Wesołą Wolę, Zalesie i Musuły.
W 1530 roku Katarzyna Ojrzanowska dostaje od stryjów i współherbowników po zmarłym Janie Ojrzanowskim, działy w dobrach: Ojrzanów, Żelechów, Zalesie, Zaręby, Kaleń, Wesoła Wola i Musoły w ziemi warszskiej oraz Wierzbno, Cierpięta, Jaworek i Zimna Wola w ziemi czerskiej; W latach 1530-1533 roku Piotr Goryński wraz z żoną Katarzyną został pozwany przez Jana Szorca z Kiszewy na Pomorzu o połowę wsi: Wierzbno, Cierpięta, Jaworek i Zimna Woda, Wojsławie; W 1531 roku Katarzyna z Boglewic, córkę Stanisława i wdowę po Janie Ojrzanowskim, cześniku liwskim i staroście warszawskim, żona Piotra Goryńskiego oraz jej córki w wypadku braku męskich potomków dostają od króla Zygmunta I prawa własności wspomnianych dóbr, w tym wsi Zimna Woda; W 1532 roku zastawia Janowi Chojeńskiemu biskupowi przemyskiemu swoje dobra Wierzbno, Cierpięta, Jaworek i Zimna Woda za 1000 złotych; W 1532 roku Jan Chojeński biskup przemyski przekazuje Piotrowi Goryńskiemu i Katarzynie, sumę 1000 złotych zapisaną na dobrach, w tym na wsi Zimna Woda.
Załatwiał formalności posagowe przed zamążpójściem księżniczki Anny mazowieckiej, ostatniej przedstawicielki Piastów mazowieckich.
8 listopada 1542 roku Piotr Goryński, właściciel Wierzbna, Jaworka i Wyglądówka zakłada na surowym korzeniu wsie Janowo.
Zmarł w 1542 roku w Żelechowie, prawdopodobnie w wieku 42 lat i tam został pochowany, gdzie po dzisiejszy dzień znajduje się jego nagrobek. Nad dziećmi jego: Janem i Dorotą, ustanowioną została opieka 1542 roku. Opiekunem ich 1549 roku był brat ich stryjeczny, Wojciech Goryński.
Piotr i Katarzyna mieli dwoje dzieci:
Jan (zmarł w 1562 roku),
Dorota Goryńska z Wierzbna (zmarła w 1613 roku), żona: Kaspra Mińskiego herbu Prus III, wojski warszawski; żona: Stanisława Barzi herbu Korczak (urodzony w 1530 roku, zmarł 9 listopada 1571 roku), marszałka nadwornego koronnego, wojewody krakowskiego, starosty generalnego krakowskiego, starosty gródeckiego, starosty śniatyńskiego, dworzanina królewskiego, sekretarza królewskiego, dziedzica na Wiśniczu, posła województwa krakowskiego na sejm.
Żródła:
Piotr Goryński w "WikipediA"
"HERBARZ POLSKI; Tom VI; CZĘŚĆ I. WIADOMOŚCI HISTORYCZNO - GENEALOGICZNE O RODACH SZLACHECKICH" - UŁOŻYLI: Adam Boniecki i Artur Reiski; WYDALI: ADAM BONIECKI I POZOSTAŁA RODZINA; WARSZAWA; Skład główny Gebethner i Wolff w Warszawie; G. Gebethner i Sp. w Krakowie; 1903.
Piotr z Gorynina Goryński w "Genealogia" - autor: Barbara Wachter.
Piotr Goryński z Gorynina h. Praj w "Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego; autor: M.J. Minakowski.
Dwór Żabia Wola w "OBIEKTYWNA GAZETA INTERNETOWA"; Fundacja Ziemi Grodziskiej - Grodzisk Mazowiecki.
JANOWO w "SŁOWNIK HISTORYCZNO-GEOGRAFICZNY ZIEM POLSKICH W ŚREDNIOWIECZU"; 2010-2022 Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk.
ZIMNA WODA w "SŁOWNIK HISTORYCZNO-GEOGRAFICZNY ZIEM POLSKICH W ŚREDNIOWIECZU"; 2010-2022 Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk.
Piotr Goryński z Wierzbna w "RESPONSES - EVE"; Eve 2012
20-10-2024
29-09-2024
26-07-2024