Stanisław II Odrowąż ze Sprowy i Zagórza herbu Odrowąż (urodzony około 1509 roku, zmarł między 12 lutego a 2 kwietnia 1545 roku)
Syn Jana Odrowąż ze Sprowy i Zagórza herbu Odrowąż, wojewody bełskiego i ruskiego, starosty samborskiego, dworzanina króla Zygmunta I "Starego" i Anna z Jarosławia herbu Leliwa, córki Spytka III Tarnowskiego z Jarosławia (Jarosławskiego) herbu Leliwa, podkomorzego przemyskiego, wojewody bełskiego i ruskiego, starosty lwowskiego, wojewody sandomierskiego i krakowskiego, wojskiego krakowskiego, kasztelana krakowskiego, regent Królestwa Polskiego.
Wojewoda ruski od 1543 roku do 1545 roku, wojewoda podolski od 1535 roku do 1542 roku, wojewoda bełski od 25 października 1535 roku, kasztelan lwowski od 7 kwietnia 1533 roku do 4 lutego 1537 roku, kasztelan biecki w 1533 roku, starosta generalny ruski od 1534 roku, starosta samborski od 1513 roku do 4 lutego 1537 roku, starosta zamechski w 1540 roku.
Poślubił w 1530 roku Katarzynę Górkównę herbu Łodzia (zmarła na początku 1535 roku), córkę Łukasza I Górkę herbu Łodzia, hrabiego S.I.R., starostę sieradzkiego, kasztelana spicimirskiego i lędzkiego, starostę generalnego Wielkopolski, kasztelana poznańskiego, wojewody poznańskiego, starosty wałeckiego, jaworowskiego i międzyrzeckiego, biskupa kujawsko-pomorskiego i Katarzyny z Szamotuł herbu Nałęcz, córki Andrzeja Świdwa z Szamotuł herbu Nałęcz, kasztelana międzyrzeckiego i kaliskiego, wojewody kaliskiego i poznańskiego, starosty gnieźnieńskiego i jaworowskiego. Poślubił w Warszawie, 27 lutego 1536 roku Annę Piastównę (urodzona w 1498 roku lub w 1499 roku, zmarła między 26 stycznia 1557 roku a 2 sierpnia 1566 roku), księżną Mazowsza, córkę Konrada III "Rudego" Piasta, księcia Mazowsza [czerskiego, warszawskiego, zakroczymskiej, łomżyńskiego, ciechanowskiego, wyszogrodzkiego i nowogrodzkiego] i Anny Radziwiłłówny herbu Trąby, księżnej liwskiej, regentki Mazowsza [Księstwa czerskiego, warszawskiego, zakroczymskiej, łomżyńskiego, ciechanowskiego, wyszogrodzkiego i nowogrodzkiego], córki Mikołaja I "Starego" Radziwiłła herbu Trąby, wojewody wileńskiego i kanclerza wielkiego litewskiego, kasztelana trockiego, namiestnika bielskiego i smoleńskiego, senatora, starosty nowogródzkiego.
Przedstawiciel polskiego rodu szlacheckiego Odrowąż. Syn namiestnika bełskiego i rukiego Jana Odrowąża i Anny Jarosławskiej-Tarnowskiej. Wnuk wojewody podolskiego i ruskiego Jana "Starszego" Odrowąża, prawnuk wojewody podolskiego i ruskiego Piotra Odrowąża.
Wcześniej osierocony, wychowywał się na dworze swojej matki i jej drugiego męża, Mikołaja Jordana. Opiekunami prawnymi byli: wojewoda krakowski Krzysztof Szydłowiecki i jego brat, kasztelan sandomierski Mikołaj, którzy pokrywali koszty utrzymania Stanisława Odrowąża i jego sióstry Beaty oraz zarządzali ich spadkiem. Po osiągnięciu pełnoletności 28 lutego 1524 roku bracia Krzysztof i Mikołaj Szydłowieccy przestali być opiekunami.
Przed 1530 rokiem Stanisław zamierzał zabiegać o rękę księżniczki mazowieckiej Anny. 28 kwietnia 1531 roku został dożywotnim naczelnikiem Sambiru.
7 kwietnia 1533 roku król Zygmunt "Stary" odwołał Jerzego Krupskiego ze stanowiska kasztelana lwowskiego, przekazując to stanowisko Stanisławowi Odrowążowi. 25 października 1535 roku objął obowiązki wojewody bełskiego po Jerzemu Krupskim.
W kwietniu 1536 roku przebywał w Wilnie, gdzie próbował wynegocjować od króla pozostawienie zaręczonej z nim księżniczki Anny jej części dziedzictwa mazowieckiego, do którego zaczęła rościć sobie pretensje królowa Bona Sforza.
Decyzją królewską na sejmie z 4 lutego 1537 roku Stanisław Odrowąż został pozbawiony starostwa lwowskiego i samborskiego i zmuszony do opuszczenia miasta Rowa (obecnie Bar). Administracja tymi terenami odbywała się za zgodą królowej w podkomorach samborskich Tiszanowskiego Rafała Czosnowskiego, w Barze - Bernard Pretwich (1540). Starostwo lwowskie otrzymał Mikołaj Herburt z Odnowa. Następnie Stanisław osiadł z żoną w Jarosławiu.
W 1543 roku Stanisław Odrowąż został zaatakowany przez prymasa Polski Piotra Gamrata, który zarzucił mu propagowanie innowacji religijnych. Objął opieką Mikołaja Rey, którego wychwalał w "Menażerii". W marcu 1545 roku królowa zapłaciła mu 19.187 sztuk złota.
Stanislav Odrowąż był dwukrotnie żonaty. W 1530 roku zawarł swoje pierwsze małżeństwo z Katarzyną Górką, córką kasztelana i wojewody poznańskiego Łukasza I Górki. Pierwsze małżeństwo było bezdzietne. W 1536 roku ożenił się po raz drugi z księżniczką Anną Mazowiecką, córką księcia mazowieckiego Konrada III "Rudego" i Anny Radziwiłłowej. Para miała jedną córkę.
Żródła:
Stanisław Odrowąż ze Sprowy w "WikipediA"; tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk
Stanisław Odrowąż ze Sprowy w "WikipediA"
Stanisław Odrowąż h. wł. (Odrowaz) w "Geni"; tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk
12-06-2025
26-05-2024