Trojden I Piast (urodzony w latach 1284-1288, około 1285 roku, zmarł 13 marca 1341 roku) herb
Syn Bolesława II [VI] Piasta, księcia płockiego, rawskiego, gostynińskiego i sochaczewskiego, księcia całego Mazowsza, wielkiego księcia krakowskiego i księcia sandomierskiego, starosty krakowskiego i Gaudemundy Zofii Mendogówny, córki Trojdena Mendoga, wielkiego księcia litewskiego, księcia karniowskiego.
Książę sieciechowski od między 22 lutego 1310 roku a 28 lutego 1311 roku do między 1313 a 1314 rokiem, książę czerski, warszawski, nurski i liwski od 20 albo 24 kwietnia 1313 roku do 13 marca 1341 roku, regent płocki od 17 lub 23 maja 1337 roku do lipca 1343 roku.
Około 1308 lub 1309 roku poślubił Marię Juriewnę Rurykowiczównę Halicką (urodzona w Haliczu, około 1285 roku, zmarła 11 stycznia 1341 roku), regentka Księstwa halicko-włodzimierska, córkę Jerzego I Lwowicza Rurykowicza, księcia halickiego i Eufemii Piastówny, córki Kazimierza I Piasta, księcia kujawskiego.
Był synem księcia mazowieckiego, Bolesława II, i jego pierwszej żony, Gaudemundy Zofii, córki Trojdena, wielkiego księcia litewskiego. Imię otrzymał po swoim dziadku.
Około 1307 roku wraz ze starszym bratem, Siemowitem II, został dopuszczony przez ojca do rządów na Mazowszu. W 1310 roku bracia otrzymali z rąk Bolesława II własne dzielnice. Trojdenowi przypadła we władanie ziemia czerska oraz kasztelania Sieciechów. Trwały podział Mazowsza nastąpił dopiero po śmierci ojca, w kwietniu 1313 roku. W jego wyniku Trojden uzyskał ziemię warszawską wraz z Liwem, stracił natomiast kasztelanię sieciechowską, którą odstąpił Władysławowi "Łokietkowi". W 1316 roku wybuchł konflikt zbrojny (zapewne krótkotrwały) pomiędzy braćmi-książętami mazowieckimi.
W polityce zewnętrznej książę wraz z Siemowitem dążył do zacieśnienia przyjaznych związków z Królestwem Polskim. Za pośrednictwem Władysława I "Łokietka" (od 1320 roku króla polskiego) jeszcze przed 1310 roku poślubił Marię, córkę króla halickiego, Jerzego I. Dobre stosunki polityczne z Łokietkiem zaowocowały w 1324 roku osadzeniem na halickim tronie książęcego syna, Bolesława. Syn Trojdena po śmierci wujów, Andrzeja i Lwa II (w 1323 roku), wystąpił bowiem z pretensjami do Halicza jako najbliższy męski potomek (po kądzieli) zmarłego władcy. Jego roszczenia poparł polski monarcha oraz Węgry i w wyniku wspólnej polsko-węgierskiej wyprawy zbrojnej na Ruś Halicką Bolesław objął tamtejszy tron; po przejściu na prawosławie przyjął imię Jerzego II.
Przyjazne kontakty z Królestwem Polskim uległy pogorszeniu w następstwie pogłębiającego się napięcia polsko-krzyżackiego i najazdu litewskiego na dzielnicę Trojdena pod koniec 1324 roku. Po wyprawie Łokietka na księstwo płockie (w 1325 roku), którym zarządzał przyrodni brat Trojdena, Wacław (zwany Wańka), synowie Bolesława II zawarli 2 stycznia 1326 roku w Brodnicy sojusz obronny z zakonem krzyżackim. Układ ten formalnie wymierzony przeciw Litwie spowodował odwetową wyprawę Łokietka związanego sojuszem z księciem litewskim, Giedyminem. 7 lutego 1326 roku Trojden I wziął udział w zjeździe pokojowym w Łęczycy pomiędzy Władysławem "Łokietkiem" i Krzyżakami. W lipcu 1327 roku król polski najechał na ziemię Wacława. W konflikcie tym Trojden zachował jednak neutralność. Po zawieszeniu broni między władcą Płocka a Łokietkiem w 1329 roku przeciwko Wacławowi wyruszyła wielka wyprawa krzyżacka, posiłkowana przez wojska króla Czech, Jana Luksemburskiego. W rezultacie jeszcze w tym samym roku przyrodni brat księcia został zmuszony do złożenia hołdu lennego czeskiemu monarsze. W trakcie działań zbrojnych przeciwko Wacławowi ucierpiała także dzielnica Trojdena.
W kwietniu 1329 roku najazd krzyżacki na Kujawy Władysława "Łokietka", spowodował, iż Trojden I i Siemowit II wzięli udział w wojnie po stronie polskiej i 15 lipca zawarli rozejm z Krzyżakami (ważny do 1 sierpnia). Następnie 18 października ponownie zawierają rozejm z Zakonem Krzyżackim (ważny do Wielkanocy).
Podczas wojny polsko-krzyżackiej w latach 1330-1331 książę zachował neutralność. Mimo że jeszcze w 1334 roku występował jako sojusznik Krzyżaków, pod koniec lat trzydziestych nastąpiła poprawa kontaktów Trojdena z Królestwem Polskim. Ich wyrazem był wybór Warszawy - miasta leżącego na obszarze dziedzictwa księcia mazowieckiego - na miejsce procesu polsko-krzyżackiego, trwającego od 4 lutego do 15 września 1339 roku przed trybunałem papieskim, w którym zeznawał Gunter, kanclerza Trojdena. 15 września 1339 roku Zakon Krzyżacki zostaje zobowiązany do zwrotu wszystkich zajętych Polsce ziem, do zapłaty 94.000 grzywien odszkodowania i pokrycia kosztów procesu (1600 grzywien).
Po śmierci swego syna, Bolesława Jerzego II, 21 marca 1340 roku otrutego z inspiracji bojarów wołyńskich, Trojden nie zgłosił pretensji do Halicza, który 16 kwietnia 1340 roku został następnie opanowany i spusztoszony przez króla Kazimierza III "Wielkiego" (syna i od 1333 roku następcy Łokietka), co spowodowało, iż Trojden sprzedaje swoje prawa do Rusi Halickiej Kazimierzowi.
Przed śmiercią, na początku 1341 roku, książę dopuścił do współrządów swych synów, Siemowita III (zwanego Starszym) i Kazimierza I, którzy po jego śmierci przejęli władzę w ojcowskim dziedzictwie.
Trojden I zmarł 21 marca 1341 roku. Jego ciało złożono w nieistniejącym już dzisiaj kościele dominikanów w Warce, ufundowanym przez władcę. Jak już wspomniano, syn Bolesława II był ożeniony z Marią, córką Jerzego I. Z tego związku miał trzech synów i córka, wydana za Kazimierza I cieszyńskiego.
Książę dbał o rozwój gospodarczy swej dzielnicy. W okresie jego rządów zapoczątkowano proces zasiedlania ziem na prawym brzegu Wisły. Wiele zawdzięczają mu takie miasta jak Czersk, który stał się najludniejszym ośrodkiem Mazowsza i stolicą jego dziedzictwa, oraz lokowana przez jego ojca (około 1300 roku) Stara Warszawa (obecnie Stare Miasto). Gród ten został przez Trojdena ufortyfikowany z rozkazu władcy wzniesiono w nim pierwszą budowlę murowaną, którą była wieża grodzka, zaczątek późniejszego zamku książęcego i królewskiego. Miasto to stało się drugim po Czersku ośrodkiem władzy Trojdena z rezydującym tu kasztelanem.
Ze związku z Maria, miał czworo dzieci - trzech synów i córkę.
Żródła:
"SŁOWNIK WŁADCÓW POLSKI I PRETENDENTÓW DO TRONU POLSKIEGO" - Marcin Spórna, Piotr Wierzbicki, pod redakcją: Edyty Wygodnik; wydawnictwo "Zielona Sowa", Kraków 2006.
"Poczet książąt i księżnych mazowieckich" - autor: Janusz Grabowski; Wydawnictwo AVALON Sp. z o.o., Kraków 2019.
Trojden I czerski w "Poczet.com" autorstwa: Michała Szustera
16-03-2025
14-04-2024