Andrzej Iwanowicz Rurykowicz (urodzony w Moskwie, 5 sierpnia 1490 roku, zmarł w Moskwie, 10 lub 11 grudnia 1537 roku) herb
Syn Iwana III "Srogiego, Wielkiego" Wasylewicza Rurykowicza, wielkiego księcia włodzimierskiego i wielkiego księcia moskiewskiego, suwerena i wielkiego księcia całej Rosji, księcia jarosławskiego, księcia rostowskiego, księcia Nowogrodu Wielkiego, wielkiego księcia twerskiego, I cara Wszechrusi, "księcia Bułgarii" i Zofii (Zoya) Fominicznówny Paleolog, córki Tomasza Paleologa, tytularnego cesarza Bizancjum, despoty Morei.
Książę Staricy, Wiereja, Wyszogorodu nad Jachromią, Aleksina, Lubucka, Chołmea i Nowego Gorodka od 27 października 1505 roku do 1537 roku, członek Rady Regencyjnej od 4 grudnia 1533 roku do marcu 1534 roku.
Poślubił 2 lutego 1533 roku Eufrozynę Andriejewną Chowańską (urodzona w 1516 roku, zmarła utopiona w rzece Szeksna, 20 października 1569 roku), córkę Andrieja Fiodorowicza księcia Chowańskiego i córki bojara Piotra Borysowicza Borozdina.
Urodził się 5 sierpnia 1490 roku na moskiewskim Kremlu. Po śmierci ojca w 1505 roku objął udzielne władztwo ze Staricą, Wiereją, Wyszogorodem na Jachromie, Aleksinem, Lubuckiem, Chołmem i Nowym Gorodkiem.
Kiedy jego starszy brat Wasyl III wstąpił na tron, Andrzej miał zaledwie 14 lat. Podobnie jak jego bracia, zabroniono mu się żenić, dopóki Wasilij nie spłodzi dziedzica. Nie nastąpiło to aż do 1530 roku, ale dopiero dwa lata później, kiedy urodził się drugi syn Wasyla, Andrzejowi w końcu pozwolono znaleźć żonę. Kilka miesięcy później, 2 lutego 1533 roku, poślubił księżniczkę Giedyminiówna, Eufrozynę Chowańską, po otrzymaniu pozwolenia od Wasilija na ślub z nią.
Po śmierci Wasyla III w 1533 roku wraz ze starszym bratem Jerzym złożył przysięgę na wierność Iwanowi IV, lecz wobec odmowy regentki przekazania mu dodatkowych ziem, obrażony, wyjechał do Staricy. Wkrótce skupiło się tam wokół niego niemałe grono możnych zwaśnionych z Heleną Glińską.
Stosunki z Moskwą pogorszyło jeszcze aresztowanie w 1534 roku i śmierć w 1536 roku księcia Jerzego Iwanowicza. W 1537 roku książę staricki próbował przedostać się do Nowogrodu Wielkiego i przejąć tam władzę, jednak zaraz po przybyciu do miasta został ujęty przez faworyta regentki, księcia Iwana Fiodorowicza Owczinę-Tielepniewa-Oboleńskiego. Przewieziony do stolicy i osadzony w kremlowskim lochu, został tam zgładzony 10 lub 11 grudnia 1537 roku. Pochowano go uroczyście w soborze Archangielskim.
Żródła:
"Wielcy książęta Moskiewscy"; autor: Przemysław Jaworski - 2020.
25-02-2026