Jarosław II [Fiodor] "Blagodoudny" Wsiewołodowicz Rurykowicz (urodzony w Perejasławiu-Zaleskim, 8 lutego 1190 lub 1191 roku, zmarł w Karakorum, 30 września 1246 roku) herb
Syn Wsiewołoda III "Wielkie Gniazdo" Juriewicza Rurykowicza, wielkiego księcia włodzimierskiego i kijowskiego, księcia riazańskiego i Marii Szwarnównej osetyńskiej.
Książę perejasławski jako Jarosław III od 1200 roku do 1206 roku i od 1207 roku do 1213 roku, książę-namiestnik Riazania w 1208 roku do 1212 roku, książę zaleski od 1212 roku do 1238 roku, wielki książę kijowski jako Jarosław III od 1236 roku do 1238 roku i od 1243 roku do 30 września 1246 roku, wielki książę włodzimierski i książę twerski jako Jarosław I od 1238 roku do 30 września 1246 roku, książę moskiewski jako Jarosław I od 1238 roku do 30 września 1246 roku, książę nowogrodzki jako Jarosław V od 1214 roku do 1216 roku, od 1221 roku do 1223 roku, od 1225 roku do 1228 roku, od 1231 roku do 1232 roku i od 1232 roku do 1236 roku.
Poślubił zapewne w 1206 roku poślubił N.N. (zmarła zapewne przed 1214 rokiem), córkę Jurija Konczakowicza, chana połowieckiego. Poślubił między 1 marca a czerwcem 1212 roku lub w 1214 roku (rozwód w maju 1216 roku) Rościsławę Mścisławównę Rurykowiczównę (urodzona między 1194 a 1204 rokiem, zmarła zapewne w 1244 roku), córkę Mścisława IV "Udałego" Borysa Romanowicza Rurykowicza, księcia toropickiego, nowogrodzkiego, galicyjskiego i córki Kotiana, chana połowieckiego. Poślubił między lutym 1218 a majem 1219 rokiem Fiedosję [Eufrozynę] Mścisławównę Rurykowiczównę (urodzona między 1200 a 1205 rokiem, zmarła w Nowogrodzie Wielkim, 4 maja 1244 roku), córką Igora Glebowicza Rurykowicza, księcia riazańskiego i Agrypiny [Agrafeny] Rościsławówny Rurykowiczównej, przypuszczalnie córki Rościsława Mścisławicza Rurykowicza, księcia smoleńskiego i kijowskiego.
Ochrzczony jako Fiodor.
W sierpniu 1200 roku (wedle innych danych 1201 roku) ojciec osadził go na tronie Perejasławia, skąd w 1207 roku został oddelegowany do Riazania, odebranego księciu Romanowi Glebowiczowi z lokalnej linii Rurykowiczów.
Opór stawiany przez mieszkańców Riazania doprowadził jednak do spalenia miasta przez wojska Jarosława, a on sam został w 1209 roku wysłany przez ojca do księstwa nowogrodzkiego, gdzie przez następne lata toczył walki o tron z Mścisławem "Udałym" Mścisławowiczem. Po kilku nierozstrzygniętych potyczkach w 1214 roku zawarł z nim pokój i pojął za żonę jego córkę.
W 1212 roku objął zgodnie z wolą zmarłego ojca rządy w Perejasławiu (Peresławiu) Zaleskim. Podczas wojny o tron włodzimierski, toczonej między starszymi braćmi, Konstantym i Jerzym, popierał tego drugiego, od 1212 roku wielkiego księcia. W 1215 roku (wedle innych danych 1214 roku), łamiąc wcześniejsze umowy, zajął Nowogród Wielki, lecz 22 kwietnia 1216 roku pokonany na Lipnickim Polu przez Konstantego i Mścisława) musiał wycofać się do Perejasławia Zaleskiego. Na nowogrodzkim tronie zasiadał w późniejszym czasie jeszcze kilkukrotnie: w 1223 roku, w latach 1225-1228 (1226-1229), w 1230 roku (w 1231 roku) i od 1233 roku. Wskutek buntu mieszkańców utracił także władzę w Nowogrodzie na rzecz swego teścia Mścisława (sprzymierzonego z Konstantym).
Objąwszy ponownie władzę w Nowogrodzie po śmierci teścia, z powodzeniem walczył z Litwinami o Smoleńsk. W 1236 roku pozostawił Nowogród pod rządami syna Aleksandra, sam zaś opanował Kijów (około marca 1236 roku). Wygnany ze starej ruskiej stolicy już miesiąc później, opanował ją na krótko ponownie z początkiem 1238 roku. Po śmierci wielkiego księcia Jerzego II Wsiewołodowicza w bitwie z Mongołami nad Sitą 4 marca 1238 roku został wielkim księciem włodzimierskim.
Był pierwszym z ruskich książąt, który oficjalnie uznał zwierzchność Złotej Ordy. W 1243 roku wyprawił się do Karakorum, gdzie uzyskał od Batu-chana jarłyk dotyczący wielkie go księstwa włodzimierskiego i najpewniej także kijowskiego. Powróciwszy na Ruś, nie wyprawił się osobiście do podupadłego Kijowa, zadowalając się wysłaniem tam swojego gubernatora. Tym samym formalnie zakończył proces translokacji ruskiej stolicy do Włodzimierza nad Klaźmą.
Podczas wizyty na dworze chana Gujuka w Karakorum został otruty i zmarł w drodze powrotnej na Ruś 30 września 1246 roku. Spoczął w soborze Uspieńskim we Włodzimierzu nad Klaźmą.
Jego następcą Batu-chan wyznaczył księcia Światosława Gabriela Wsiewołodowicza.
Posiadał trzy żony: w 1205 roku poślubił córkę Jurija Konczakowicza, chana połowieckiego. Jej imię nie jest znane, była córką chana połowieckiego Jerzego Konczakowicza. Jeśli mariaż ten w istocie doszedł do skutku, małżonka Jarosława zmarła zapewne przed 1214 rokiem, kiedy to Wsiewołod zawarł kolejny związek małżeński. Małżeństwo było bezdzietne i zmarła. Drugą żoną od 1214 roku Roscisława, po ślubach zakonnych Eufrozynę, córkę księcia toropeckiego Mścisława "Udałego" Mścisławicza. Kiedy Jarosław poniósł porażkę w walce z książętami, w tym z teściem, zabrał do siebie córkę i nie wydał jej, mimo próśb męża. Trzecią żoną w 1218 roku została Fiedosja [Eufrozyna], córka Igora Glebowicza, z którego urodziły się wszystkie dzieci. Uważa się, że zmarła w Nowogrodzie w 1244 roku.
Żródła:
"Władcy Rosji - genealogia domów panujących w Rosji od IX do XX wieku"- autor: Przemysław Jaworski - 2020
"Słownik władców świata" - Małgorzata Hertmanowicz-Brzoza i Kamil Stepan; Wydawnictwo "Zielona Sowa"; Kraków 2005.
11-11-2024
05-08-2023
02-01-2023