Wasyl Wasiliewicz "Cichy" Rurykowicz-Szujski (urodzony około 1478 roku, zmarł w listopadzie 1538 roku) herb
Syn Wasyla "Chinami" Fiodorowicza Rurykowicza-Szujskiego, namiestnika w Nowogrodzie i Pskowie.
Członek Rady Regencyjnej od 4 grudnia 1533 roku do listopada 1538 roku, gubernator Nowogrodu od 1500 roku do 1506 roku i od 1510 roku do 1514 roku, wojewoda smoleński od 1514 roku do 1517 roku, gubernator Nowogrodu i Włodzimierza od 1517 roku do 1519 roku, gubernator Muromu od 1526 roku do 1527 roku, gubernator Moskwy od kwietniu 1538 roku do listopada 1538 roku.
Poślubił w Moskwie, 6 czerwca 1538 roku Anastazję Pietrownę Tukatimurid Kazańską (zmarła w Moskwie, 17 grudnia 1540 roku), córkę Petera Ibramowicza (Chuday-Kul) Tukatimuridy Kazańskiego i Eudoksji Iwanownej Rurykowiczównej, córki Iwana III Wasiljewicza Rurykowicza, wielkiego księcia Moskwy.
Książę, wojskowy i dyplomata państwa rosyjskiego, namiestnik w wojnach rosyjsko-litewskich i innych, bojar od 1512 roku. Nazywany Niemową, Cichym za swoją małomówność.
Gubernator Nowogrodu w latach 1500-1506. Dowodząc wojskami nowogrodzkimi w 1501 roku brał udział w wyprawie przeciwko Inflantom pod generalnym dowództwem Daniila Szczeniego, jako dowódca pułku wysuniętego. 27 sierpnia pod Izborskiem armia rosyjska w bitwie pod Sericą poniosła dotkliwą klęskę ze strony Inflant pod dowództwem von Plettenberga. We wrześniu następnego roku Szujski był jednym z gubernatorów w bitwie nad jeziorem Smolina, a w listopadzie tego samego roku, Szczenja i Szujski skutecznie odparli von Plettenberga z Izborska. W 1503 roku poprowadził Nowogrodzian do pomocy Pskowowi przeciwko Inflantom. W 1504 roku udał się z Nowogrodu na Litwę.
Rozwój kariery księcia Wasilija pod rządami Wasylem III znacznie przyspieszył. W 1506 roku, mimo młodego wieku, otrzymał stopień bojara. Jako wojewoda pułku prawej ręki brał udział w kampanii litewskiej 1507 roku. W 1508 roku, jako namiestnik w Wiaźmie, udał się na pomoc książętom Starodubskim. Stał na czele komisji bojarskiej w negocjacjach z Litwą w 1509 roku, jako namiestnik nowogrodzki w latach 1510-1514.
W 1512 roku otrzymał tytuł bojara, będąc już II namiestnikem w pułku wysuniętym w pierwszej kampanii smoleńskiej w 1512 roku. W 1513 roku został wodzem naczelnym w Łukach podczas drugiej kampanii smoleńskiej w 1513 roku. W latach 1513-1514 był członkiem komisji traktatowej z Inflantami. W latach 1514-1517 był I namiestnikiem i wojewodą smoleńskim. W 1514 roku Wasilij "Nemoy" zdemaskował w Smoleńsku spisek stronnictwa litewskiego (po ciężkiej klęsce wojsk rosyjskich w bitwie pod Orszą: część bojarów i biskup Warsonofy zamierzali poddać miasto, gdy zbliżały się wojska litewskie). Wasyl powiesił zdradzieckich bojarów na murach miasta, wiążąc otrzymane prezenty Zygmunta I, a biskupa odesłał wielkiemu księciu Wasylowi III. Takie działania przyniosły Wasylowi Szujskiemu szacunek wielkiego księcia.
W 1515 roku został naczelnym wodzem w kampanii litewskiej. W 1517 roku stanął na czele wojsk moskiewskich na Wiazmie. W latach 1517-1519 ponownie zarządzał jako gubernator Nowogrodu i Włodzimierza i w 1519 roku został pierwszym bojarem Moskwy. W 1518 roku został naczelnym wodzem w wyprawie na Połock.
W 1521 roku został drugim namiestnikem w Sierpuchowie i Kaszirze przeciwko Krymowi i został pokonany. Po klęsce pozostawał w niełasce aż do 1522 roku. W 1523 roku stanął na czele "armii okrętowej" w kampanii kazańskiej. Gubernator Muromu był w latach 1526-1527. W 1531 roku stanął na czele wojsk Niżnego Nowogrodu w wojnie z Kazaniem, gdzie w 1532 roku walczył pod Kołomną przeciwko Krymowi. W kampanii smoleńskiej przeciwko Litwie w 1535 roku stanął na czele Wielkiego Pułku.
Przypuszczalnie wielki książę Wasyl II Iwanowicz, umierający w 1533 roku, to on, między innymi wybitnymi bojarami, polecił mu zaopiekować się żoną, młodym synem (przyszłym carem Iwanem IV) i całym państwem rosyjskim. Jednak po śmierci Wasyla III wdowa po nim Elena Glińska porzuciła cichy wdowy los i sama została głową państwa, de facto jako regentka. Szujski został odsunięty od władzy, pozostawiono mu honorową rangę pierwszego bojara Suwerennej Dumy.
W kwietniu 1538 roku zmarła wielka księżna Elena Glińska otruta rtęcią; ponadto, jak wskazuje Tatyana Panova w swoim opracowaniu "Trucizny w walce o władzę" , to właśnie Wasyl "Niemy" wymieniany jest wśród głównych podejrzanych o tę zbrodnię. Jej ulubiony Telepnew-Oboleński został wtrącony do więzienia i najprawdopodobniej zmarł tam z głodu. Kronikarz Piskarevsky pisze, że Wasilij został "gubernatorem Moskwy".
Szujski otrzymał niemal nieograniczoną władzę, jednak chcąc ją jeszcze bardziej wzmocnić, natychmiast poślubił kuzyna młodego Iwana IV. Wasyl w tym czasie miał ponad pięćdziesiąt lat.
Książę Iwan Bielski zaczął intrygować przeciwko Szujskiemu, do którego dołączyła część nadwornych bojarów i metropolita Daniel. Bielski chciał osłabić potęgę Szujskich i wywyższyć swoją rodzinę na dworze, ale Szujscy okazali się silniejsi. Bielski został uwięziony, a jego zwolennicy wysłani do odległych wiosek.
W listopadzie 1538 roku zmarł Wasyl "Nemoy", ale rodzina Szujskich sprawowała władzę pod rządami młodego Iwana IV do 1544 roku.
Iwan "Groźny" w swojej korespondencji pisze o nim i jego krewnych: "Książęta Wasilij i Iwan Szujski arbitralnie narzucili mi się jako opiekunowie i tak panowali
A książę Wasilij Szujski osiedlił się na dziedzińcu naszego wuja, księcia Andrieja
Od dzień, w którym zmarła nasza matka... sześć i pół Od lat nie przestają czynić zła!".
Prawdopodobnie 6 czerwca 1538 roku w Moskwie poślubił Anastazję Pietrowną, księżna kazańska, siostrzenicę (po matce) wielkiego księcia Wasyla III, z którą doczekal się córki.
Żródła:
Shuisky, Wasilij Wasiljewicz Nemoy w "Wikipedia"; tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk
Wasyl Wasiliewicz Szujski w "Geni"; tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk
18-12-2022