Zofia Witoldowna Kiejstutowicz Giedyminówna (urodzona przypuszczalnie na zamku w Trokach, w 1371 roku, zmarła w monasterze Wozniesieńskim [Starodziewiczym] w Moskwie, 15 czerwca 1453 roku) herb
Córka Witolda Aleksandra Kiejstutowicza Giedyminowicza, wielkiego księcia litewskiego, nominalnego husyckiego króla Czech, regenta Wielkiego Księstwa Moskiewskiego i Anny Światosławówny Rurykowiczównej, córki Światosława Iwanowicza, wielkiego księcia smoleńskiego.
Regentka Wielkiego Księstwa Moskiewskiego od 7 lub 27 lutego 1425 roku do 25 kwietnia 1433 roku i od 28 września 1433 roku.
Poślubiła 9 stycznia 1391 roku w soborze Archangielskim na Kremlu Wasyla I Dymitrowicza Rurykowicza (urodzony na moskiewskim Kremlu, 30 grudnia 1371 roku [lub w 1372 roku], zmarł na moskiewskim Kremlu, 7 lub 27 lutego 1425 roku), wielkiego księcia moskiewskiego i włodzimierskiego.
Była jedynym dzieckiem Witolda Aleksandra, wielkiego księcia litewskiego z dynastii Giedyminowiczów, i jego drugiej żony Anny, córki Światosława Iwanowicza, wielkiego księcia smoleńskiego, potomka Rościsława I Mścisławowicza, wielkiego księcia kijowskiego.
Urodziła się w 1371 roku, przypuszczalnie na zamku w Trokach. Latem 1387 roku została zaręczona z następcą moskiewskiego tronu, a do Moskwy przybyła w grudniu 1390 roku.
Owdowiawszy w 1425 roku wraz z ojcem przejęła w imieniu nieletniego syna rządy w państwie, praktycznie odsuwając od władzy braci męża, wyznaczonych regentami obok niej i Witolda.
Uwięziona podczas uzurpacji Jerzego Dymitriewicza w 1434 roku oraz jego syna Dymitra Szemiaki w latach 1446-1447, po odzyskaniu wolności zachowała wielki wpływ na ociemniałego Wasyla II.
U schyłku życia postrzygła się pod imieniem Eufrozyny w monasterze Wozniesieńskim (Starodziewiczym) w Moskwie.
Zmarła tam 15 czerwca 1453 roku i tam również znalazła spoczynek. Po zniszczeniu monasteru w 1929 roku szczątki pochowanych tam księżnych, carowych i ich córek, w tej liczbie Zofii-Eufrozyny, przeniesiono do kremlowskiego soboru Archangielskiego.
Dzieci Wasyla I Dymitriewicza i Zofii Witoldówny:
Anna Wasylewna (urodzona zapewne w 1393 roku, zmarł w sierpniu 1417 roku), żona: Jana VIII Paleologa, koregenta, cesarza bizantyjskiego (urodzony 18 grudnia 1392 roku, zmarł 31 października 1448 roku),
Jerzy Wasylewicz (urodzony 30 marca lub też 18 maja 1395 roku, zmarł 30 listopada 1400 roku), zmarł bezpotomnie,
Iwan Wasylewicz (urodzony 15 stycznia 1396 lub 1397 roku, zmarł 20 lipca 1417 roku), zmarł bezpotomnie,
Anastazja Wasylewna (urodzona w 1397, 1398 lub 1399 roku, zmarła w 1470 lub w 1471 roku), żona: Olelka (Aleksandra) Władymirowicza (zmarł w 1454 lub 1455 roku), księcia kopylskiego i słuckiego, wielkiego księcia kijowskiego,
Daniel Wasylewicz (urodzony 6 grudnia 1401 roku, zmarł w maju 1402 roku),
Wasylisa Wasylewna (urodzona między 1399 a 1403 rokiem, zmarła przed 1440 rokiem, może przed między 1436 a 1438 rokiem), żona: Aleksandra Danilewicza (zmarł w 1433 lub 1434 roku), wielkiego księcia suzdalsko-niżnonowogrodzkiego; żona: Aleksandra "Brzuchatego" Iwanowicza (zmarł między 1436 a 1438 roku), wielkiego księcia suzdalsko-niżnonowogrodzkiego,
Szymon (Semen) Wasylewicz (urodzony 13 stycznia 1405 roku, zmarł 7 lub 8 kwietnia 1405 roku),
Maria Wasylewna, żona: Jerzego Patrykiewicza Giedyminowicza starodubowskiego (zmarł po 1439 roku, przypuszczalnie około 1447 roku),
Wasyl II "Ślepy" (urodzony 10 lub 15 marca 1415 roku, zmarł 27 marca 1462 roku), wielki książę moskiewski i włodzimierski, po nim potomstwo.
Żródła:
"Wielcy książęta Moskiewscy"; autor: Przemysław Jaworski - 2020.
18-10-2025
31-01-2024