Aleksander Wassiliewicz Kołczak (urodzony w Sankt Petersburgu 4 (16) listopada 1873 roku, rozstrzelany w Irkucku 17 lutego 1920 roku) herb

Syn Wasyla Iwanowicza Kołczaka

Poślubił Zofię Fiodorowną Kołczak (urodzona w Kamieńcu Podolskim w 1876 roku, zmarła w 1956 roku), córki Fiodora Omirova, tajnego radcy i Darii Fiodorownej Kamenskaya, córki generała rosyjskiego.

Z rodu Tatarów krymskich.

Admirał rosyjski od 1917 roku i polityk roksyjski, badacz polarny - odkrył m.in. wyspę i przylądek, ktore nazwano jego imieniem (w 1930 roku nazwę zmieniono na Rastorgujewa).

Ukończył Korpus Kadetów. Uczestnik wielu ważnych wypraw morskich, polarnych, eksploracji Syberii i autor prac im poświęconych. W czasie wojny rosyjsko-japońskiej został ranny, a za obronę Portu Artura, Kołczak został nagrodzony "za bohaterstwo". Przywódca młodych oficerów floty wojennej wysuwających projekty reform.

W latach 1916 - 1917 był naczelnym dowódcą floty czarnomorskiej. Po rewolucji lutowej (8-15 marca 1917 roku) podał się do dymisji i wyjechał do USA z wykładami na temat marynarki wojennej. Następnie wyjechał na Daleki Wschod, gdzie w 1918 roku rozpoczął działalność polityczną.

Po rewolucji październikowej nie podporządkował się władzy bolszewików i został przywódcą "ruchu białych". Jeden z przywódców "białej armii" w wojnie domowej w latach 1918-1920 w Rosji.

W antybolszewickim rządzie z siedzibą w Omsku, od listopada 1918 roku pełnił funkcję ministra wojny i marynarki. 18 listopada 1918 roku dokonał przewrotu, ogłosił się Najwyższym Naczelnikiem Państwa Rosyjskiego (faktycznie został dyktatorem) i został uznany przez aliantów jako antybolszewicki rządu na Syberii. Stworzył armię, której udało się zająć część Syberii oraz Uralu. Na początku 1919 roku rozpoczął ofensywę na Moskwę, dochodząc już do Wołgi, w kwietniu zaczęły ponosić klęski i w konsekwencji musiał się wycofać na Syberię. Porażki w starciach z Armią Czerwoną sprawiły jednak, iż w styczniu 1920 roku przekazał swe pełnomocnictwa generałowi Antona I. Denikinowi.

Wycofał się w niezwykle ciężkich warunkach, atakowany przez chłopskich partyzantów, którym rząd białych odebrał ziemię i oddał z powrotem obszarnikom. Dostał się do niewoli w Irkucku, a z polecenia francuskiego szefa misji sojuszniczej został przekazany korpusowi czechosłowackiemu, który z kolei oddał go w ręce bolszewików, którzy postawili go przed trybunał rewolucyjny i skazali na śmierć.

Rozstrzelany w Irkucku 17 lutego 1920 roku.


Żródła:

Aleksander Kołczak "w Wikipedii"


Aleksander Wassiliewicz Kołczak w "Wikipedii" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk