Piotr I "Błogosławiony" lub Bogumił Leszczyc herbu Leszczyc lub herbu Poraj (urodzony w Koźminie, około 1135 roku lub około 1116 roku, zmarł w Gnieźnie, w 1204 roku lub najprawdopodobniej w 1182 roku)
Syn Mikołaja herbu Poraj, kasztelana gnieźnieńskiego i Katarzyny z Jaksów herbu Gryf.
W tradycji Kościoła katolickiego Bogumił Piotr.
Przed objęciem arcybiskupstwa był proboszczem gnieźnieńskim, a od 1086 roku do 1087 roku biskup poznański. W 1087 roku ustanowiony arcybiskupem gnieźnieńskim. Rządził archidiecezją do 1204 roku. Od czerwca 1079 roku do 1080 roku pełnił obowiązki regenta.
Błogosławiony Bogumił bywa mylony lub utożsamiany z dwoma innymi arcybiskupami, którzy urząd metropolity gnieźnieńskiego piastowali w niezbyt odległym czasie. Może być mylony również z Piotrem, wnukiem Piotra Włostowica, arcybiskupem gnieźnieńskim od 1187 lub 1190 roku. Na tablicy wymieniającej arcybiskupów gnieźnieńskich u wejścia do podziemi katedry gnieźnieńskiej widnieje jako Beatus Bogumilus,1167-1170, sep. Dobrów. W spisanym w XVII wieku na potrzeby procesu kanonizacyjnego Żywocie świętego Bogumiła ksiądz Stefan Damalewicz utrzymuje, że pochodził z rodu Porajów, a więc był krewnym świętego Wojciecha, Poraj był bowiem starszym bratem biskupa-męczennika, mającym się osiedlić na terenach ówczesnej Polski. Według tej koncepcji Bogumił był stryjecznym prawnukiem świętego Wojciecha.
Został wybrany na arcybiskupstwo w dzień Zwiastowania N.M.P. w 1059 roku. Zatwierdzony przez króla Bolesława "Śmiałego" i nominowany przez papieża Mikołaja II (Długosz podaje - Wiktora II, papież umarł w 1057 roku).
Jak podaje Bielski, Okolski, Paprocki i Damalewicz pochodził z rodu Leszczyców, natomist Długosz twierdzi iż pochodził z rodu Nałęczów.
Niektórzy naukowcy twierdzą, że postać powstała ze zlania dwóch historycznych postaci, Bogumiła i Piotra, inni, że imię Piotr, było arcybiskupim imieniem Bogumiła, jednak nie ma dowodów na ostateczne poparcie którejkolwiek z teorii, a przez historyków katolickich traktuje się Bogumiła-Piotra jako jedną postać.
Inna wersja mówi, iż pochodził ze znakomitego rodu Leszczyców. Nie jest pewne czy jego drugie imię, Piotr, to imię zakonne po wstąpieniu do cystersów, czy też imię arcybiskupie. W 1186 roku został biskupem poznańskim. Już rok później, gdy zmarł arcybiskup Zdzisław objął jego tron w Gnieźnie.
Początek jego rządów łączy się z początkiem panowania Bolesława "Śmiałego". W roku 1076 dokonał aktu koronacji Bolesława II "Śmiałego". Jednak trzy lata później był wykonawcą decyzji papieża Grzegorza VII podjętych po zamordowaniu biskupa krakowskiego Stanisława ze Szczepanowa w 1079 roku. Po ciężkich próbach i doświadczeniach w ostatnich latach panowania Bolesława doczekał się pociechy w rządach Władysława I "Hermana". Urząd swój sprawował przez 33 lata - najdłużej spośród wszystkich arcybiskupów Gniezna (?).
Jako arcybiskup przekazał dochody z kilkunastu wsi na rzecz zakładanego wówczas, z fundacji Kazimierza II "Sprawiedliwego", opactwa cysterskiego w Sulejowie, zaś cystersom z Łękna przekazał dochody z trzech kolejnych wsi. Do naszych czasów dotrwały w historigrafii kościelnej wzmianki o tym, że abp Bogumił (Piotr) w 1191 roku wziął udział w konsekracji kolegiaty sandomierskiej. Był jakoby również sędzią w sporze między benedyktynami a norbertynami o opactwo św. Wincentego we Wroclawiu w 1193 roku (opactwo trafiło w ręce norbertanów). Starał się również pogodzić zwaśnionych książąt - Kazimierza II "Sprawiedliwego" i Mieszak III "Starego". To on przypuszczalnie ufundował kościół parafialny pod wezwaniem Świętej Trójcy w należącym do siebie Dobrowie.
W 1198 roku arcybiskup złożył rezygnację na ręce legata papieskiego i przeniósł się do Dobrowa, gdzie na warciańskiej wyspie założył jakoby pustelnię. Według podań nie odciął się jednak całkowicie od ludzi i co niedzielę dla okolicznych mieszkańców odprawiał msze św. i wygłaszał kazania. Arcybiskup przeżył tam ok. 5 lat.
Zmarł w 1204 roku. Pochowano go w kościele w Dobrowie. Jego relikwie, zgodnie z tradycją kościelną, przechowywane są w kolegiacie w Uniejowie.
Kult Bogumiła Piotra rozpoczął się tuż po jego śmierci, obejmując zwłaszcza wschodnią Wielkopolskę. Wierni modlili się za jego wstawiennictwem by uprosić zdrowie dla żywego inwentarza oraz o szczęśliwe połowy ryb. Przy jego grobie składano liczne wota dziękczynne. Oficjalny proces beatyfikacyjny rozpoczął w roku 1625 roku prymas Maciej Łubieński. Akta przesłano do Rzymu w 1651 roku. Nie został on jednak zakończony, gdyż "księga cudów", którą wypożyczył Sebastian Głębocki, spłonęła w jego dworze w Głębokiem pod Kruszwicą. Proces po raz kolejny rozpoczął w 1908 roku biskup kujawski, Stanisław Kazimierz Zdzitowiecki. Zakończył się on beatyfikację Bogumiła Piotra przez papieża Piusa XI 27 maja 1925 roku. Papież Paweł VI ogłosił błogosławionym Bogumiła Piotra wraz z błogosławioną Jolantą Heleną Arpadówną patronami archidiecezji gnieźnieńskiej. Ponadto patronuje on także archidiecezji gdańskiej, poznańskiej, wrocławskiej, diecezji włocławskiej oraz miastom Koło i Uniejów.
W ikonografii błogosławiony Bogumił przedstawiany jest w szatach pontyfikalnych z krzyżem w ręku. Zwykle, gdy przechodzi suchą nogą przez rzekę. Atrybutem jego jest ryba.
Do naszych czasów przetrwała stuła bł. Bogumiła Piotra, przechowywana w skarbcu archidiecezji poznańskiej.
W liturgii wspomnienie bł. Bogumiła Biskupa obchodzone jest 10 czerwca.
Żródła:
Bogumił Leszczyc w "Poczet Arcybiskupów Gnieźnieńskich"
Bogumił Leszczyc w "Wikipedii"
19-07-2023