Salomon I Arpad (urodzony między 1051 i 1052 rokiem, zmarł na Bałkanach w 1087 roku) herb
Najstarszy syn Andrzeja I Arpada króla Węgier i Anastazji Rurykiewiczównej, córki Jarosława I Rurykiewicza wielkiego księcia kijowskiego.
Król Węgier od 6 grudnia 1063 roku do 26 lutego 1074 roku. Koronowany dwa razy: w 1057 roku oraz w 1063 roku.
W 1063 roku ożenił się z Judytą Marią-Zofią Salicka (urodzona w Rawennie przed 9 kwietnia 1047 roku przed 9 kwietnia, zmarła 14 marca może około 1100 roku), córką Henryka III Salickiego księcia frankońskiego, króla niemieckiego i cesarza rzymskiego i Agnieszka z Razés-Poitiers, córka Wilhelma III z Razés-Poitiers księcia Akwitanii.
W 1057 roku Salomon staraniem ojca został koronowany na króla Węgier. Tym samym Andrzej I złamał umowę z ok. 1050 roku, w której gwarantował swemu bratu Béli sukcesję po sobie. Ponieważ Béla posiadał silne poparcie w kraju, Andrzej I postanowił poszukać wsparcia za granicą. Znalazł je na dworze króla rzymskiego Henryka IV (przyszłego cesarza). W 1058 roku odbyły się zaręczyny małoletniego Salomona z Judytą Marią, siostrą Henryka IV, pieczętujące sojusz Andrzeja I z cesarstwem. Niezadowolony z takiego obrotu spraw Béla udał się na przełomie lat 1058/1059 lub 1059/1060 do Polski, aby wyprosić pomoc króla Polski Bolesława II Szczodrego (żoną Béli była nieznana z imienia siostra Kazimierza I Odnowiciela, ojca Bolesława II Śmiałego). Jesienią 1060 roku Bela z pomocą trzech hufców polskich wyruszył na Węgry. W bitwie pod Mosony rozbił wojska Andrzeja I wsparte znacznymi posiłkami niemieckimi. Sam Andrzej I, ciężko ranny, dostał się do niewoli, w której wkrótce zmarł. W tym samym czasie Bolesław II Śmiały obległ czeski Hradec, uniemożliwiając połączenie oddziałów czeskich z wojskami walczącymi przeciwko Béli. W 1061 roku zwycięski Béla koronował się na króla Węgier.
Po narodzeniu Salomona, król Andrzej I zmienił układ dynastyczny, odsuwając od możliwości dziedziczenia swego brata Belę. Ten opuścił Węgry, udając się do Polski, by przy pomocy Bolesława II "Śmiałego" pozbawić Andrzeja korony, co stało się w 1060 roku. W obronie interesów małoletniego Salomona wystąpił Henryk IV, który w 1063 roku wkroczył ze swoimi wojskami do Węgier. W czasie trwania wyprawy niemieckiej przeciw Węgrom zmarł Béla I, Salomon zaś został wprowadzony na tron. Géjza, syn Béli, nie otrzymawszy dawnej dzielnicy ojca, o którą prosił zwycięzców, opuścił wraz z braćmi kraj, udając się do Polski w 1063 roku. Jeszcze tego samego roku wkroczył na Węgry, uzyskując przewagę nad Salomonem. Za pośrednictwem biskupa Raaby w 1064 roku zawarto porozumienie, dzięki któremu Salomon utrzymał koronę, Géjza zaś osiadł w dawnej dzielnicy ojca nad Cisą. Kompromis na dłuższą metę nie mógł zadowolić żadnej ze stron. Géjza, wykorzystując swe kontakty z dworem polskim, poczuł się na tyle silny, by w 1073 roku inspirować zaburzenia wewnętrzne, skierowane przeciw Salomonowi. Król węgierski, nie mając w kraju zwolenników, zwrócił się do Henryka IV o pomoc, której jednak nie mógł otrzymać za względu na sytuację w Niemczech.
Kompromis nie zadowolił Gejzy. W 1073 roku wszczął działania skierowane przeciwko królowi Węgier. Nie posiadający w kraju poparcia Salomon zwrócił się o pomoc do Henryka IV. Jednakże nie otrzymał jej ze względu na panujące w Niemczech powstanie spowodowane rewindykacją i reorganizacją dóbr królewskich. W lutym 1074 roku wojska Géjzy uderzyły na Salomona, pokonując go w bitwie pod Mogyoród. Opuszczony przez rycerstwo Salomon musiał uchodzić do Wieselburga (Moson), zabierając ze sobą insygnia koronacyjne, Géjza natomiast koronował się w Białogrodzie na króla Węgier. Reakcją strąconego z tronu Salomona było wysłanie poselstw do Henryka IV i papieża Grzegorza VII. Królowi niemieckiemu w zamian za pomoc proponował uczynienie Węgier lennem cesarstwa, obiecał płacić trybut i oddać sześć pogranicznych grodów i dwunastu zakładników. Papieża zaś upraszał o moralne wsparcie przeciw Géjzie. Grzegorz VII, z którym Géjza wcześniej nawiązał stosunki, w gwałtowny sposób wyrzucał Salomonowi sojusz z cesarstwem i odmówił poparcia. Henryk IV natomiast podjął w sierpniu 1074 roku zbrojną wyprawę na Węgry, którą musiał jednak szybko przerwać, gdyż Géjza unikał bitwy, skutecznie stosując taktykę spalonej ziemi i odcinając wroga od dróg zaopatrzenia.
Nieoczekiwane poparcie otrzymał Salomon na przełomie 1074/1075 roku od Grzegorza VII, który wyraźnie zmieniając swą dotychczasową politykę względem Węgier, zażądał wręcz od Géjzy oddania tronu Salomonowi. Jednak w wyniku nieprzejednanego stanowiska Géjzy, Salomon pozostał bez szans. Te pojawiły się dopiero 25 kwietnia 1077 roku, po zgonie Géjzy I. Panowie węgierscy wybrali na tron Władysława, brata zmarłego Géjzy I. Korzystając jednak z chwilowego bezkrólewia, Salomon wkroczył na Węgry, chcąc przejąć tron. Został pokonany przez wojska węgierskie króla Władysław I i króla polskiego Bolesław II "Śmiałego" i osadzony w więzieniu. W 1083 roku został został wypuszczony na wolność i powrócił do żony, która przebywała w Regensburgu. W tym samym roku Salomon został oskarżony o próbę zamordowania Władysława I. Zmuszony do ucieczki, znalazł się u Pieczyngów, przy poparciu których zamierzał ponownie odzyskać tron węgierski. Zginął najprawdopodobniej podczas bitwy, walcząc przeciw Bizancjum.
Zmarł w kompletnym ubóstwie, nigdy nie wróciwszy do swojej żony. Pochowany w Pula.
Żródła:
Salomon I "w Wikipedii"
autorzy