herb Ostrogski
Inna nazwa: Baklay, Ostrogski I Książę, Ostrogski II.
Blazon: W polu błękitnym pod rogaciną (strzałą bez opierzenia) srebrną, zaćwieczoną na takiejż górnej połowie toczenicy (pierścienia), półksiężyc złoty z takąż gwiazdą w środku. Herb okrywa płaszcz czerwony podbity gronostajami przykryty mitrą książęcą.
Polski herb książęcy (kniaziowski) pochodzenia ruskiego.
Klejnot herbu Ostrogskich pojawił się także na pieczęci Konstantego Ostrogskiego z 1569 roku, było nim godło herbu Ogończyk.
Większość przekazów ikonograficznych, dotyczących tego herbu, mówi o czerwonym polu. Jednakże z niewiadomych przyczyn, Juliusz Karol Ostrowski zrekonstruował barwę pola jako błękitną.
Według Mikołaja Reja ("Zwierzyniec...") oraz W. Herburta ("Rozprawa przygody starego żołnierza"), herb ten przedstawiał w polu czerwonym gwiazdę pośrodku dwóch półksiężyców, na barku górnego zaćwieczona rogacina.
Najwcześniejsze wzmianki: Według Niesieckiego pierwotnym herbem kniaziów Ostrogskich miał być św. Jerzy przebijający włócznią smoka (Pogoń Ruska). Wielki hetman litewski ksiecia Konstanty Ostrogski, który w czasie wojny litewsko-moskiewskiej dostał się do niewoli, powróciwszy z niej miał odmienić herb rodowy (aby nie przypominał on herbu Księstwa Moskiewskiego). Nowy herb był połączeniem Ogończyka i herbu Leliwa - na pamiątkę swoich dwóch synów: Ilji (Eliasza), który miał za sobą Kościelecką herbu Ogończyk i Konstantyna, który za żonę miał Tarnowską herbu Leliwa.
Bartosz Paprocki pisząc o książętach ruskich miał opisać herb Ostrogskich jako wariant Ostrogski II. Pogoń litewska w IV polu miała być herbem żony hetmana Konstantego Ostrogskiego - Aleksandry Słuckiej z książąt litewskich.
Ostrogscy nazywali swój herb Baklay (łac. baca-perła i laius-biały) nazwa ta występuje w przywileju nobilitacji, wystawionej w Warszawie 12 kwietnia 1590 roku dla sekretarza księcia, Jana Wiśniewskiego. Prawdopodobnie Wiśniewski otrzymał herb w wariancie wymienianym przez Reja i Herburta.
Herbowni: Ostrogscy, Zasławscy - rody kniaziowskie pochodzące prawdopodobnie od książąt turowsko-pińskich z dynastii Rurykowiczów.
Tadeusz Gajl wymienia dodatkowo rodziny herbownych: Neronowicz, Szpil, Szpilewski, Szpilowski.
Drogą adopcji herbowej do rodu tego dołączono nazwisko Wiśniewski. Zgodnie z Inwentarzem Metryki Koronnej (MK 133,k.510-512) nobilitację z herbem Ostrogskich otrzymał 12 kwietnia 1590 roku Jan Wiśniewski, magister sztuk wyzwolonych i doktor filozofii, uczestnik walk pod Tarnopolem i Zbarażem, sekretarz Janusza Ostrogskiego. Według Józefa Szymańskiego, Wiśniewski mógł otrzymać wariant herbu opisywany przez Reja i Herburta.
Odmiany herbu:
herb Ostrogski I
Blazon: W polu czerwonym, nad księżycem złotym pół toczenicy srebrnej z takąż rogaciną zaćwieczoną i gwiazdą w środku złotą. Tarcza zwieńczona mitrą książęcą i podbita płaszczem gronostajowym.
Książę uznawany jest za odmianę herbu Leliwa i herbu Ogończyk.
herb Ostrogski II
Blazon: Na tarczy czterodzielnej: w polu I - święty Jerzy przebijający smoka, w II - pod półpierścieniem ze strzałą srebrną bez opierzenia na barku półksiężyc z gwiazdą między rogami, w III - w środku półpierścienia barkiem w dół strzała bez opierzenia przekrzyżowana, w IV - Pogoń litewska. Nad tarczą mitra książęca.
Wizerunek tego wariantu herbu na portrecie Elżbiety Ostrogskiej ma inną kolejność godeł w polach II, III, IV. W polu II jest Pogoń, w III Leliwa z Ogończykiem, w IV strzała przekrzyżowana na połowie toczenicy. Herb wzbogacono też o klejnot, w którym trzy pióra strusie.
Odmiana herbu według "Herbarza Polskiego" K. Niesieckiego.
Odmiana herbu według "Kroniki polskiej" M. Bielskiego.
Odmiana herbu z portalu drzwi wejściowych kościoła farnego w Zasławiu.
herb Baklay
Wariant herbu według Reja i Herburta, zwany Baklay.
Żródła:
Ostrogski (herb szlachecki) w "Wikipedii"
herby Polskie
Herby Polskie
Herby Polskie
Herbarz Polski - od średniowiecza do XX wieku" - Tadeusz Gajl
herby szlachty polskiej
herb Ostrogski w "Leksykon genealogiczno-historyczny"
11-03-2024