Bogusław IX Gryfita (urodzony między 1407 a 1410 rokiem, zmarł 7 grudnia 1446 roku) herb

Syn Bogusława VIII "Magnusa" Gryfity, księcia słupskiego i stargardzkiego i Zofii von Schauenburg-Holstein, regentki Księstwa starogardzkiego i Księstwa słupskiego, córki Henryka II "Żelaznego" von Schauenburg, hrabiego Holstein-Rendsburg.

Książę starogradzki 11 lutego 1418 roku do 7 grudnia 1446 roku, książę słupski od 11 lutego 1418 roku do 7 grudnia 1446 roku.

24 czerwca 1432 roku w Poznaniu poślubił Marię Piastównę Mazowiecką (urodzona między 1408 a 1415 rokiem, zmarła 14 lutego 1454 roku), regentkę Księstwa słupskiego i Księstwa starogradzkiego, córkę Ziemowita IV Piasta, księcia płockiego, ksiącia kujawskiego i Aleksandry Olgierdówny Giedyminównej, córki Olgierda Giedyminowicza, wielkiego księcia litewskiego.

Urodził się w 1407 roku. Od wczesnych lat wychowywał się na dworze swego stryja króla Danii - Eryka I (książę Pomorza), który powoływał się na umowę państw unii kalmarskiej z 1397 roku i był przygotowywany do przejęcia władzy królewskiej w Szwecji i Danii. Opór możnych, jaki został wywołany w obu państwach w 1436 roku i w 1438 roku przeciwko obsadzeniu tronu, na którym miał zasiąść Bogusław spowodował w konsekwencji detronizację Eryka (Dania, Szwecja w 1439 roku i Norwegia w 1442 roku).

Bogusław także był przygotowywany do przejęcia władzy w Koronie Królestwa Polskiego, o ile Władysław Jagiełło, król Polski i jego małżonka Jadwiga nie będą mieli męskiego potomka. Jednak i te plany rozwiały się, kiedy narodził się Władysław Warneńczyk w 1424 roku, z czwartego związku małżeńskiego Jagiełły z Zofią Holszańską.

Po śmierci ojca w 1418 roku objął rządy w Księstwie Słupskim, jednakże nie był jeszcze w wieku pozwalającym na samodzielne rządy, dlatego do 1426 roku regencję w jego imieniu sprawowała matka. Rezydował w Stargardzie.

W 1432 roku potajemnie zawarł układ antykrzyżacki z Polską, przypieczętowany ślubem z Marią, córką księcia mazowieckiego Ziemowita IV na wiosnę 1433 roku. Z żoną miał dwoje lub troje dzieci. W tym też roku przyłączył się do polsko-czeskiej wyprawy przeciw Krzyżakom, i w czerwcu 1433 roku przyłączył się do wojny polsko-krzyżackiej. Stanął po stronie polskiej, wraz z oddziałem husyckich sierotek pod dowództwem Jana Čapka z Sán i wojskami Sędziwoja z Ostroroga, wojewody poznańskiego. Wyprawa polsko-czesko-pomorska przeszła na Pomorze Gdańskie, po drodze zdobywając Wałcz i oblegając Drahim, następnie przez 6 tygodni bezskutecznie oblegała Chojnice. Tam połączyły się z nią główne siły polskie kasztelana krakowskiego Mikołaja z Michałowa. Polacy i Czesi posuwali się dalej na północ przez Świecie nad Wisłą, Tczew do Gdańska, a następnie koło Oliwy na początku września dotarli do Morza Bałtyckiego. Wracając na południe przez Starogard, połączone siły zajęły nadgraniczny zamek w Jasińcu, gdzie 13 września 1433 roku zawarty został rozejm z Krzyżakami. Książę pomorski zasłużył się w zdobywaniu Choszczna, Dobiegniewa, Strzelec i Myśliborza. 31 grudnia 1435 roku podpisał akt pokoju w Brześciu Kujawskim.

Książę stargardzki i słupski został podwójnie obłożony klątwą kościelną - za przetrzymywanie ziemi kapituły kamieńskiej, przystąpienie do wojny z Zakonem oraz kontakty z czeskimi husytami, zdjęta dopiero w 1436 roku.

Pomagał też królowi Danii Erykowi I w walce z miastami hanzeatyckimi. W 1436 roku biskup kamieński zdjął z niego klątwę, jaka ciążyła na nim jeszcze z czasów panowania ojca. W tym też roku Eryk I wszczął starania o przekazanie korony trzech królestw skandynawskich księciu Bogusławowi IX. Jednak stany tych królestw nie wyraziły zgody.

W 1434 roku zawarty został pokój w Brześciu Kujawskim między Zakonem Krzyżackim a królem Polski. Traktat ten co prawda nie dawał Polsce korzyści terytorialnych, ale zmusił Krzyżaków do rezygnacji z zamiaru rozbicia unii polsko-litewskiej. Jako sojusznik Polski w zawartym pokoju występował książę Bogusław IX.

W latach 1434-1436 wiódł spór z biskupem kamieńskim Fryderykiem von Eickstedtem, co skończyło się banicją cesarską. W latach 1443-1445 walczył po stronie nowego biskupa kamieńskiego Jana Wettyna przeciwko Kołobrzegowi.

Bogusław IX dobrał sobie wtedy za doradców Bernarda Rohra, Henryka Natzmera oraz Jerzego i Piotra Kleistów i z nimi uzgadniał wszelkie akty obrony przeciw zapędom zaborczego biskupa. Nie lękał się nawet gróźb ze strony cesarskiej ani ze strony Zakonu. Dla zabezpieczenia się przed zakusami państwa zakonnego poszedł utartą drogą swego ojca i związał się bliżej z Władysławem Jagiełłą, który wyszukał mu żonę w osobie swej siostrzenicy Marii, córki Ziemowita IV mazowieckiego. Ślub młodej pary odbył się z wielkim przepychem w początkach maja 1433 roku w Poznaniu z udziałem samego króla. Książę pomorski przybył tutaj w charakterze pielgrzyma. Klątwa kościelna na nim jak i na jego matce ciążyła jednak nadal (nie uznawali jej tylko kartuzi i udzielali książęcej rodzinie wszelkiej duchowej pomocy).

Książę Bogusław IX zmarł po długiej chorobie w 1446 roku. Pochowany został w klasztorze w Świątkach. Po nim objął rządy w Księstwie Słupskim wygnany ze Skandynawii król Eryk I.


Żródła:

"Gryfici książęta Pomorza Zachodniego" - Kazimierz Kozłowski, Jerzy Podralski.


Bogusław IX "POMORZE" - biuletyn informacyjny o Pomorzu Zachodnim - Redaktor Naczelny Grzegorz Chmielecki


Bogusław IX w "Wikipedia"


BOGISLAW von Pommern w "Medievan Lands" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Bogislaw IX. von Pommern-Stargard w "Geneagraphie - Families all over the world" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Bogusław Pomieranski w "Geni" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk

13-03-2021