Bogusław XIII Gryfita (urodzony w Wołogoszczy, 9 sierpnia 1544 roku, zmarł w Szczecinie, 7 marca 1606 roku) herb

Syn Filipa I "Pobożnego" Gryfity, księcia szczecińskiego, księcia wołogosko-słupskiego i Marii Wettin, regentki Księstwa wołogosko-słupskiego, córki Jana Wettin, księcia-elektora Saksonii.

Książę szczeciński od 1 września 1603 roku do 7 marca 1606 roku, książę darłowski od 1 września 1603 roku do 7 marca 1606 roku, książę wołogosko-słupski od 14 lutego 1560 roku do 5 listopada 1569 roku, książę bardowski od 5 listopada 1569 roku do 7 marca 1606 roku, regent Księstwa wołogosko-słupskiego jako Bogusław XI od 17 czerwca 1592 roku do 1597 roku.

8 września 1572 roku w Nowopolu [Franzburg] poślubił Klarę Welf Brunswick-Lüneburg-Gifhorn (urodzona w Gifhorn, 1 stycznia 1550 roku, zmarła w Nowopolu [Franzburg], 26 stycznia 1598 roku), córkę Franciszka Welf, księcia Brunszwiku na Giffhorn i Klary Ballenstedt Askańskiej, córki Magnusa I Ballenstedt Askańskiego, księcia Saksonii na Lüneburgu. Kontrakt z 17 maja 1601 roku, 31 maja 1601 roku poślubił Annę Oldenbourg-Schleswig-Holstein-Sonderburg (urodzona w Sonderburgu, 7 października 1577 roku, zmarła w Steinbergu, 30 stycznia 1616 roku), córką Jana I "Młodszego" Oldenbourg-Schleswig-Holstein-Sonderburg, księcia szlezwicko-holsztyńskiego na Sonderburgu i Elżbiety Welf Brunswick-Grubenhagen, córki Ernesta III Welf, księcia Brunszwik-Grubenhagen.

Był trzecim dzieckiem i zarazem trzecim synem (drugim, który dożył wieku dojrzałego) Filipa I. Studiował wraz z bratem Ernestem Ludwikiem na uniwersytecie w Greifswaldzie, potem w Wittenberdze i w Paryżu.

Po śmierci ojca w 1560 roku rządził wraz z bratem Janem Fryderykiem, księstwem wołogoskim pod regencją matki i stryja Barnima IX "Pobożnego". Od 1567 roku przez dwa lata rządził Księstwem Wołogoskim wraz z Janem Fryderykiem. Po rezygnacji z władzy w 1569 roku stryja, Barnima IX "Pobożnego" w wyniku dokonanego z braćmi 23 lipca tegoż roku podziału Pomorza miał otrzymać księstwo wołogoskie, ale zrezygnował z władzy na rzecz młodszego brata, Ernesta Ludwika. W tym samym czasie jego starszy brat, Jan Fryderyk objął rządy w Księstwie Szczecińskim. Zadowolił się okręgiem, który obejmował Bardo i Nowopole (Neuencamp).

W 1592 roku po śmierci Ernesta Ludwika przejął władzę w księstwie wołogoskim, jako opiekun jego nieletniego syna Filipa Juliusza. W 1603 roku przekazał władzę bratankowi, a sam objął panowanie w księstwie szczecińskim po śmierci kolejnego z braci - Barnima X "Młodszego". W 1605 roku najpierw otrzymał Lębork, a po śmierci ostatniego z braci - Kazimierza VII objął też władzę nad Darłowem i Bytowem.

Zmarł po krótkiej (trwającej od 4 marca) chorobie 7 marca 1606 roku w Szczecinie, został pochowany w kościele zamkowym pod wezwaniem św. Ottona 9 kwietnia 1606 roku. Księstwo Szczecińskie odziedziczył po nim najstarszy syn Filip II.

Rozbudował zamek w Bardze i w 1587 roku wybudował kolejny w Nowopolu, które przemianował na Franzburg. Jako władca wyróżniał się sprawiedliwością i dobrymi umiejętnościami ekonomicznymi, a jako jedyny z synów Filipa I mający liczne potomstwo dbał o ich edukację.

W czasie swego panowania konsekwentnie starał się ograniczać przywileje i uprawnienia szlachty. Rządził księstwem roztropnie i oszczędnie. Jako jedyny z synów Filipa I doczekał się licznego potomstwa; nie szczędził pieniędzy na ich edukację.

Za czasów Bogusława XIII w Księstwie Szczecińskim zamieszkiwała jeszcze lud­ność słowiańska. Świadczą o tym przysięgi lenne w języku polskim lub kaszubskim, jaką składali temu księciu szlachta, władze miejskie i cechy rzemieślnicze.


Żródła:

"Gryfici książęta Pomorza Zachodniego" - Kazimierz Kozłowski, Jerzy Podralski.


Bogusław XIII "POMORZE" - biuletyn informacyjny o Pomorzu Zachodnim - Redaktor Naczelny Grzegorz Chmielecki


Bogusław XIII w "Wikipedia", tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


BOGISLAV von Pommern w "Medievan Lands" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Bogislaw XIII. von Pommern-Barth und Pommern-Stettin w "WORLDHISTORY - Personen der Werltgescichte" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Bogusław XIII Von Pommern-Wolgast w "Geni" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk

28-03-2021