Ernest Bogusław von Croy (urodzony w Vinstingen [Finstingen], 26 sierpnia 1620 roku, zmarł w Królewcu, 7 lutego 1684 roku) herb

Syn Ernesta von Croy, księcia von Croy und Aerschot, hrabiego von Fénétranges i Bayon i Anny Gryfitówny, córki Bogusława XIII Gryfity, księcia szczecińskiego, księcia darłowskiego, księcia wołogosko-słupskiego, księcia bardowskiego.

Książę-biskup kamieński od 10 marca 1637 roku do 1650 roku, tytularny książę-biskup kamieniecki od 1650 roku do 7 lutego 1684 roku, książę von Croy i von Aerschot, margrabia Hawru, hrabia Fontenoy i Bayon, pan na Dommartin i Vinstingen od 7 października 1631 roku do 7 lutego 1684 roku, hrabia Nowogardu i Maszewa, namiestnik Pomorza Środkowego od 17 lutego 1665 roku do 1670 roku, namiestnik generalny Prus Książęcych od 1670 roku do 7 lutego 1684 roku.

Już niedługo po śmierci ojca, która nastąpiła 7 października 1620 roku podczas wyprawy wojennej, jego matka wobec niechętnej postawy krewnych małżonka zdecydowała się opuścić Vinstingen i powrócić na Pomorze Zachodnie. Dlatego też Ernest Bogusław wychowywany był na dworze wuja, księcia pomorskiego Bogusława XIV, który w czerwcu 1633 roku desygnował go na biskupa kamieńskiego (czyniąc go koadiutorem), który to urząd objął po jego śmierci w 1637 roku. W 1635 roku książę pomorski bezskutecznie starał się wyjednać u króla polskiego Władysława IV lenna Lębork i Bytów dla Ernesta Bogusława, objął on wówczas hrabstwo Nowogardu oraz hrabstwo Maszewa po rodzinie Ebersteinów.

Po śmierci wuja został wybrany 17 maja 1637 przez kapitułę na biskupa kamieńskiego. Od 1647 roku Ernest Bogusław posiadał po matce również prawa do ziemi słupskiej, którą zapisała mu królowa Szwecji Krystyna dysponująca jeszcze podówczas prawami do ziem na wschód od Odry. Gdy na mocy traktatu westfalskiego w 1648 roku Brandenburgia zajęła wschodnią część byłego księstwa pomorskiego, zdecydował się zrezygnować z funkcji biskupa, zachowując jednak prawa do tytułu. Zrzeczenie nastąpiło 16 listopada (26 listopada) 1650 roku, a jako ekwiwalent elektor brandenburski Fryderyk Wilhelm wypłacił mu 100 tysięcy reńskich guldenów. Od 17 lutego 1655 roku namiestnik Pomorza Środkowego i księstwa kamieńskiego, mający swą rezydencję w Golczewie, a od 1670 roku gubernator Prus Książęcych, którym został po zrzeczeniu się tytułu biskupa kamieńskiego.

Mecenas sztuki i rektor Uniwersytetu w Greifswaldzie w latach 1634-1635. W 1682 roku ufundował sarkofag wraz z epitafium dla swojej zmarłej w 1660 roku matki, Anny de Croy (poddany restauracji w 1978 roku), w który kazał wprawić jej portret.

Ernest Bogusław zmarł 7 lutego 1684 roku na zamku w Królewcu. Pochowany został zgodnie ze swoim życzeniem obok matki przed wielkim ołtarzem w kościele zamkowym pod wezwaniem św. Jacka w Słupsku. Epitafium z naturalnej wielkości marmurową statuą księcia powstało jeszcze za jego życia w 1682 roku. Barokowy sarkofag ostatniego biskupa kamieńskiego eksponowany jest w muzeum na Zamku Książąt Pomorskich w Słupsku.

Ernest Bogusław nie był żonaty. Pozostawił jednak po sobie naturalnego syna ze związku z mieszczką rostocką, Dorotą Levins. Chłopiec ten został legitymowany przez ojca z tytułem szlacheckim jako:

Ernest von Croyengreiff (urodzony w 1653 roku, zmarł po 1680 roku), zakonnik, zmarł bezpotomnie i wydziedziczony, po tym jak syn przeszedł na katolicyzm i wstąpił najpierw do minorytów, a później do jezuitów.

Ernst Boguslav von Croy zmarł 7 lutego 1684 roku w Królewcu i został pochowany w kościele pałacowym św. Jacka w Stolp (obecnie Słupsk). Z małżeństwa jego siostry z pierwszym księciem Salme wywodzą się władcy Księstwa Salm-Salm w Lotaryngii.

Jednym z zapisów testamentowych księcia, który był spadkobiercą prywatnych zbiorów Gryfitów, było przekazanie uniwersytetowi w Greifswaldzie XVI-wiecznego gobelinu, zwanej obecnie oponą Croya (nazwa pochodzi od miana ofiarodawcy), która miała być zawieszana w ustanowione przez księcia w latach 1680-1681 święto (niem. Croy-Fest; obchodzone do czasów współczesnych, z przerwą 1930-1992) ku czci wymarłej dynastii odbywające się w murach uniwersytetu co dziesięć lat w dniu śmierci Anny, matki Ernesta Bogusława. Prócz powyższego książę zapisał uczelni również łańcuch z medalionami swoich rodziców (Anny i Ernesta), który pełni funkcję oficjalnego łańcucha rektorskiego.


Żródła:

Ernest Bogusław von Croy w "Wikipedia"


Ernst Bogislaw von Croy w "WORLDHISTORY - Personen der Werltgescichte" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Ernest Bogusław von Croy w "Geni" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk

11-04-2021