Jaromir I Wisławic (urodzony przed 1141 rokiem, zmarł między 1217 roku a 4 sierpnia 1218 roku) herb

Syn Racława Wisławica rugijskiego.

Książę Rügen od 1170 roku do między 1217 roku a 4 sierpnia 1218 roku, regent Księstwa szczecińskiego od 1189 roku do 1208 roku, regent Księstwa szczecińskiego od 1189 roku do 1208 roku.

Poślubił Hildegardę Knudsdatter Estriysen (urodzona w Roskilde, około 1159 roku, zmarła około 1229 roku), córkę Kanuta V [III] Estrydsena, króla Danii i Heleny Swerker Szwedzkiej, córki Swerkera I "Starszego" Swerkera, króla Szwecji.

Główne źródło, które potwierdza jego pochodzenie, nie zostało jeszcze zidentyfikowane. Fürst von Rügen: "Jeromarus princeps Roianorum" przekazał majątek klasztorowi Św. Marii w 1193 roku "Regnante… Danus rege… Kanuto", którego świadkiem byli "filii domini Jeromari, Barnutha et Vinzislaus…". "Bogesclauus… Pomeranorum dux" potwierdził darowizne na rzecz klasztoru dokonane przez "quondam dominus Jaromerus Rujanorum princeps cognatus noster" statutem z dnia 4 sierpnia 1218 roku. Poświadczonym przez "Bogezlauus, Bartholomeus, filius Wartezlaui, Wartiszlauus filius eius".

Według pomorskiego kronikarza Tomasza Kantzowa jego ojcem był Racław rugijski. Rządził wraz z bratem Tesławem. 15 czerwca 1168 roku król duński Waldemar I "Wielki" i biskup Roskilde Absalon zdobyli warowną świątynię Arkona. Po rokowaniach, które prowadził biskup Absalon, książęta rugijscy poddali bez walki swoją stolicę Charenzę, złożyli hołd lenny królowi duńskiemu i zobowiązali się przyjąć chrześcijaństwo. Tesław jest po raz ostatni wzmiankowany w 1170 roku.

Od około 1180 roku Jaromir I rezydował w grodzie Rudard koło Bergen. Polecił wówczas rozpocząć budowę kościoła mariackiego i palatium w Bergen. Z powodu sprzeciwu Duńczyków musiał zmienić plany. Zrezygnował z budowy palatium, a przy kościele ufundował klasztor benedyktynek.

Od 1181 roku Jaromir występuje w źródłach, jako jedyny władca Rugii. Jako wasal Danii, Jaromir brał udział w wyprawach wojennych duńskich władców na teren Pomorza. Gdy król duński Kanut VI odmówił złożenia hołdu Fryderykowi "Barbarossie", książę zachodniopomorski Bogusław I usiłował podporządkować sobie Rugię. Flota pomorska poniosła jednak klęskę w Zatoce Greifswaldzkiej pokonana przez siły rugijskie i duńskie. W tym samym i następnym roku wojska duńsko-rugijskie zaatakowały obszary nad Pianą i Zalewem Szczecińskim. W 1186 roku Bogusław I musiał złożyć hołd królowi duńskiemu. W 1189 roku Jaromir został mianowany przez Kanuta VI regentem w imieniu małoletnich synów Bogusława I, Bogusława II i Kazimierza II, na miejsce obalonego szczecińskiego kasztelana Warcisława Świętoborzyca. Do 1208 roku rzeczywiste rządy w księstwie sprawowała jednak matka książąt Anastazja (córka księcia Wielkopolskiego Mieszka III "Starego").

Poza Rugią Jaromir I na stałym lądzie panował nad terenami aż do górnej Piany, ziemiami Wusterhusen, Loitz, Gützkow, Miserez i Ziethen. Ziemie Lassan i Ziethen po sporze z księżną wdową Anastazją, król duński przyznał księstwu zachodniopomorskiemu. W 1198 roku wybuchła wojna pomiędzy Danią a Pomorzem i Brandenburgią. W jej wyniku Jaromir I utracił tereny na południe od rzeki Ryck. W celu umocnienia swojej granicy w 1199 roku książę rugijski ufundował u ujścia rzeki Ryck opactwo cystersów w Eldenie koło Greifswaldu zasiedlone mnichami ze zniszczonego klasztoru w Dargunie. Wkrótce zakonnicy z Eldeny rozpoczęli kolonizację swoich posiadłości osadnikami z Dolnej Saksonii, Westfalii i Starej Marchii. W okresie rządów Jaromira I Rugia była stosunkowo gęsto zasiedlona przez Słowian i nie objęła jej niemiecka kolonizacja. Książę w czasie swoich rządów wspierał chrześcijaństwo i fundował kościoły. Po śmierci został pochowany w założonym przez niego kościele opactwa w Bergen na Rugii. W wieży na północ od głównego wejścia zachował się kamień uchodzący za nagrobek Jaromira I. Według innej wersji upamiętnia on pogańskiego kapłana.

Jaromir przed przyjęciem chrześcijaństwa miał dzieci. Nie wiadomo, kim był ich matka. Źródła podają imiona synów:

Barnuts (urodzony przed 1193 roku, zmarł między 5 lutego 1236 roku a 6 stycznia 1237 roku, lub 8 stycznia 1241 roku), książę Rugii w latach 1218-1221, od niego wywodzili się baronowie von Gristov [de], którzy wymarli w 1740 roku,

Pribignev (zmarł przed 5 marca 1232 roku),

Sventopolk (zmarł po 18 lutego 1207 roku).

Imię żony Jaromara nie jest znane. Możliwe, że była to von Pommern, córka księcia Bogusława I pomorskiego i zapewne jego pierwsze żony Walburgis. Sugeruje to statut z dnia 4 sierpnia 1218 roku, na mocy którego "Bogesclauus… Pomeranorum dux" potwierdził darowizny na rzecz klasztoru dokonane przez "quondam dominus Jaromerus Rujanorum princeps cognatus noster", przy czym termin "cognatus" często (choć nie wyłącznie) wskazuje szwagier. Jeśli to pochodzenie zostanie poprawione, chronologia sugeruje, że żona Jaromara musiała urodzić się z pierwszego małżeństwa jej ojca.

Po przyjęciu chrześcijaństwa Jaromar I poślubił Hildegardę z Danii, córką króla duńskiego Kanuta V. Z tego małżeństwa pochodziło dwoje dzieci.


Żródła:

Jaromir I w "Wikipedia"


Jaromar I w "Geni" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


JAROMAR [I] w "Medievan Lands" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk

29-01-2021