Maria Wettin (urodzona w Weimarze, 15 grudnia 1516 roku, zmarła w Wołogoszczy, między 5 a 7 stycznia 1583 roku) herb

Córka Jana Wettin, księcia-elektora Saksonii i Małgorzaty Ballenstedt-Anhalt Askańskiej, córki Waldemara VI Ballenstedt-Anhalt Askańskiego, księcia Anhaltu.

Regentka Księstwa wołogosko-słupskiego i Księstwa szczecińskiego od 14 lutego 1560 roku do 25 lipca 1569 roku.

W Tourgau, 26 lutego 1536 roku poślubiła Filipa I "Pobożnego" Gryfity (urodzony w Szczecinie, z 14 na 15 lipca 1515 roku, zmarł w Wołogoszczy, 14 lutego 1560 roku), księcia szczecińskiego, księcia wołogosko-słupskiego.

Maria urodziła się 15 grudnia 1516 roku w Weimarze. Jej ojciec Jan był władcą Saksonii, jednym z elektorów Rzeszy z dynastii Wettinów, natomiast matka Małgorzata, księżniczką anhalcką z dynastii askańskiej.

Ślub z księciem wołogoskim Filipem I był jedną ze składowych zawartego w 1535 roku sojuszu protestanckich władców północno-wschodnich Niemiec. Spełniając prośbę przyszłego małżonka, elektor Jan Fryderyk kazał Lucasowi Cranachowi wykonać, zwyczajowy w takiej sytuacji, konterfekt księżniczki Marii, który został wysłany na Pomorze. Uzgodnionego potem przez pomorskich i saskich negocjatorów "obejrzenia" księżniczki, na które nalegał przyszły pan młody, dokonali w Torgau wysłannicy obu książąt pomorskich (Filipa I i jego stryja Barnima IX "Pobożnego") Jobst von Dewitz i Bartłomiej Swawe. Uroczystości weselne na saskim zamku w Torgau trwały przez trzy dni - od 26 do 28 lutego 1536 roku, pierwszego dnia (w sobotę) miały miejsce właściwe uroczystości zaślubin (wymiana obrączek, sporządzenie układu dotyczącego posagu i oprawy wdowiej), drugiego (niedziela) Marcin Luter koncelebrował nabożeństwo, doszło też do pokładzin, zaś w poniedziałek odbyły się uroczystości weselne wraz z turniejem.

Po śmierci Filipa objęła w posiadanie zagwarantowane jej dobra wdowie: w latach 1560-1569 okręg Barda z Nowopolem, a od 1569 roku obszar wysp Wolin i Uznam, gdzie jej syn Ernest Ludwik w 1574 roku wybudował jej rezydencję wdowią na obszarze dawnego klasztoru - zamek w Pudagli.

Po ślubie księżna Maria zamieszkała z małżonkiem na zamku w Wołogoszczy.

Księżna zmarła na zamku w Wołogoszczy, najpewniej 7 stycznia 1583 roku (choć nie można wykluczyć także dwóch dni wcześniejszych), a pochowana została przy mężu w kościele parafialnym pod wezwaniem św. Piotra w Wołogoszczy 25 stycznia tegoż roku.

Ze związku z Filipem I pochodziło dziesięcioro znanych dzieci:

Jerzy [II] (urodzony 13 lutego 1540 roku, zmarł 16 listopada 1544 roku),

Jan Fryderyk I "Mocny" (urodzony 27 sierpnia 1542 roku, zmarł 9 lutego 1600 roku), książę-biskup kamieński, książę wołogoski i szczeciński, po nim córka,

Bogusław XIII (urodzony 9 sierpnia 1544 roku, zmarł 7 marca 1606 roku), książę wołogoski, książę na Bardzie i Nowopolu i szczeciński, książę na Bytowie i Darłowie, po nim potomstwo,

Ernest Ludwik I "Piękny" (urodzony 1 listopada 1545 roku, zmarł 17 czerwca 1592 roku), książę wołogoski, po nim potomstwo,

Amelia (urodzona 28 stycznia 1547 roku, zmarła 16 września 1580 roku),

Barnim X [XII] "Młodszy" (urodzony 15 lutego 1549 roku, zmarł 1 września 1603 roku), książę na Darłowie, Bytowie i Bukowie, książę szczeciński, zmarł bezpotomnie,

Eryk [III] (urodzony 22 sierpnia 1551 roku, zmarł z 12 na 13 grudnia 1551 roku),

Małgorzata (urodzona 19 marca 1553 roku, zmarła 5 września 1581 roku), żona: Franciszka II (urodzony 10 sierpnia 1547 roku, zmarł 2 lipca 1619 roku), księcia sasko-lauenburskiego,

Anna (urodzona 18 września 1554 roku, zmarła 10 września 1626 roku), żona: Ulryka III (urodzony 21 kwietnia 1528 roku, zmarł 14 marca 1603 roku), księcia meklemburskiego na Güstrowie i Schwerinie,

Kazimierz VII [IX] (urodzony 22 marca 1557 roku, zmarł 10 maja 1605 roku), książę-biskup kamieński, książę na Darłowie i Bytowie, książę szczeciński, zmarł bezpotomnie.

Źródła współczesne przypisywały Filipowi I i Marii saskiej również, jednak literatura przedmiotu podważa ich istnienie:

Filipa [II],

Zofię.

Wygląd księżnej znany jest m.in. z przedstawienia na gobelinie, tzw. oponie Croya, z 1554 roku oraz trzech przedstawień pomieszczonych w zaginionej księdze wizerunków księcia Filipa II (Visierungsbuch). Maria wraz z małżonkiem sportretowana została na tłoczeniu skórzanej oprawy jednej z pozycji księgozbioru ze zbiorów Bismarck-Ostenów. Nie zachowały się natomiast: portret Marii pędzla Lucasa Cranacha, wykonany jako konterfekt ślubny na zlecenie brata Jana Fryderyka, portret z 1545 roku pędzla Antona de Widy (przedstawienie będące pierwowzorem wizerunku z opony Croya), jak też jego późniejsza, przechowywana w Szczecinie, kopia.


Żródła:

Maria saska w "Wikipedia", tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


"Książęta Pomorza Zachodniego" - Zygmunt Boras.


MARIE von Sachsen w "Medievan Lands" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Maria von Sachsen w "WORLDHISTORY - Personen der Werltgescichte" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Maria saska von Sachsen w "Geni" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk

29-03-2021

21-03-2021