Otton I "Pogrobowiec, Leniwy, Dewocjota, Ojciec ubogich" Gryfita (urodzony między 1 stycznia a 31 sierpnia 1279 roku, zmarł w Kołbaczu, 30 lub 31 grudnia 1344 roku) herb

Syn Barnima I "Dobrego" Gryfity, księcia szczecińskiego, stargrardzkiego, uznamskiego, księcia Pomorza Zachodniego i Matyldy Ballenstedt Askańskiej, regentki Pomorza Zachodniego, córki Ottona III "Pobożnego" Ballenstedt Askańczyka, margrabiego Brandenburgii.

Książę Pomorza Zachodniego od 14 listiopada 1278 roku do 12 lipca 1295 roku, książę szczeciński od 27 czerwca 1295 roku do 30 lub 31 grudnia 1344 roku, regent Księstwa wołogowskiego od 1 sierpnia 1326 roku do 1346 roku.

Poślubił 1 kwietnia 1296 roku w Travemünde Elżbietę Katharina [Elisabeta Suerinensis] von Schauenburg von Holstein-Plön (urodzona około 1276 lub 1280 roku, zmarła 20 lipca 1318 lub 1319 roku), córkę Gerharda II "Ślepego" von Schauenburg, hrabiego von Holstein-Plön i Ingeburgi Folkung Szwedzkiej, córki Waldemara I Folkunga, króla Szwecji. Poślubił 25 marca 1296 roku Elisabeth von Schauenburg von Holstein (zmarła przed 23 maja 1300 roku).

Książę (łac. dux Slavorum, Cassubie et Stettin), nazywany często leniwym i dewocyjnym, także "Ojcem ubogich". Założyciel dynastii książąt szczecińskich.

Był pogrobowym i najmłodszym synem Barnima I.

Po raz pierwszy występuje w statucie fundacyjnym z dnia 28 października 1288 roku "Bugislaus… dux Stetinensis" potwierdził darowiznę na rzecz klasztoru w Bukowie, za zgodą "fratrum nostrorum Barnim et Ottonis". Następnie występuje w statucie z dnia 22 marca 1289 roku "Boguslaus, Barnim et Otto… Duces Slauorum", w którym potwierdzono posiadanie klasztoru Gramzow, nazywanego "patris nostri bone memorie domini Barnim et avi nostri junioris Bugslai, nec non proavi nostri senioris Bugslai".

W 1278 roku został następcą ojca jako OTTO I książę pomorski w Szczecinie. Od 1294 roku wespół ze starszym wiekiem Barnimem II, sprawował samodzielne rządy. Po tragicznej śmierci brata, w wyniku układu podziałowego z Bogusławem IV, jaki miał miejsce w dniach od 27 czerwca do 12 lipca 1295 roku, został księciem szczecińskim - część południową Pomorza Zachodniego ze Szczecinem. Nad podziałem kraju czuwała komisja złożona z ośmiu przedstawicieli rycerstwa oraz czterech ze Szczecina, w tym sołtysem miasta - Henrykiem Barvotem. Jego terytorium rozciągało się między Pianą i Iną ze Szczecinem, Gryfinem, Pyrzycami, Gardźcem, Pieńkuniem, Dyminem, Trzebiatowem (Treptow a.d. Tollensee), a Wkryujściem.

W 1319 roku po śmierci margrabiego Waldemara "Wielkiego" i w rok później jego następcy Henryka II, książę Otton I postanowił odebrać Brandenburgii sporne tereny. Przy pomocy księcia wrocławskiego Henryka VI oraz króla Danii Krzysztofa II, dokonał próby przejęcia Marchii Wkrzańskiej. W końcu sierpnia 1320 roku opanował Pasewalk, Prenzlau i Templin, uznając władcę duńskiego Krzysztofa za opiekuna. Brandenburczycy zwrócili Ottonowi Pełczyce z okręgiem, natomiast Świdwin i Złocieniec oddali pod zastaw.

W następstwie tych działań doszło do wojny Pomorza z Meklemburgią. Wspólne jednak zagrożenie ze strony Ludwika V (syna Ludwika IV Bawarskiego), doprowadziło do podziału pomiędzy siebie Marchii Wkrzańskiej w 1323 roku.

W 1325 roku wraz ze swym synem Barnimem III i bratankiem Warcisławem IV zawarł przymierze z królem Polski Władysławem "Łokietkiem". Przymierze to skierowane było przeciw Brandenburgii i Zakonowi Krzyżackiemu. Przypieczętowaniem tego wydarzenia było ustanowienie w Nakle granicy pomorsko-polskiej na rzece Drawie.

Do eskalacji konfliktu pomorsko-brandenburskiego doszło w momencie koronacji Ludwika IV Bawarskiego na cesarza w styczniu 1328 roku. Otton I otrzymał pomoc ze strony swego syna Barnima III, który przejął stery nad konfliktem, o zmiennych kolejach losu. W 1331 na skutek dalszych pretensji margrabiów do ziem pomorskich, książęta szczecińscy jeszcze tego samego roku zdecydowali się pooddać swe państwo w lenno papieżowi Janowi XXII. Była to próba wyzwolenia się spod zależności lennej i ciągłych pretensji o władanie Księstwem Szczecińskim przez margrabiów brandenburskich.

Trzeba zaznaczyć, że spory Gryfitów z Brandenburgią o zwierzchnictwo nad Księstwem Szczecińskim spowodowały, że w 1338 roku władcy pomorscy stali się książętami Rzeszy, złożywszy we Frankfurcie w 1338 roku hołd lenny hołd lenny cesarzowi i stali się wasalami (lennikami) cesarza Ludwika IV. W tej sytuacji margrabiowie brandenburscy zrzekli się swych pretensji do zwierzchnictwa nad Pomorzem Zachodnim, zadowalając się przyrzeczeniem sukcesji w Księstwie Szczecińskim po wygaśnięciu książęcej linii (szczecińskiej).

Po śmierci w 1326 roku Warcisława IV, bratanka księcia wołogoskiego i rugijskiego, Otton I stał się opiekunem jego dzieci.

Za jego panowania, dochodziło do licznych buntów miast pomorskich, ze Szczecinem w roli głównej. Szczecin był licznie obdarowywany nadaniami ziemskimi. Za panowania Ottona I, otrzymał kilka wsi, wraz z rozległymi ziemiami Międzyodrza i łąk wokół jeziora Dąbskiego, kosztem Dąbia i innych miast. Miasto liczyło się z tym, że może nie otrzymać potwierdzenia nadanych przywilejów, w momencie wygaśnięcia linii książąt szczecińskich, z rąk Ludwika V brandenburskiego. Otton I, wespół z Warcisławem IV, oddał Pomorze pod opiekę biskupa kamieńskiego. Piecza biskupia nad powierzonymi ziemiami miała obejmować do 2 lutego 1339 roku. Data ta była klauzulą, na wypadek bezpotomnej śmierci książąt.

Miasto nie złożyło hołdu Ludwikowi brandenburskiemu, opowiadając się za szczecińskimi i wołogoskimi Gryfitami. Doszło do konfliktu pomorsko-brandenburskiego, który zaostrzył się na skutek coraz większych wysuwanych żądań przez Ludwika i jego ojca cesarza Ludwika Bawarskiego. Szczecin poparty przez Gryfino, Goleniów i inne miasta pomorskie - ułatwił Ottonowi I i jego synowi, zawarcie układu sojuszniczego z Brandenburgią.

Miasto zmieniło swoje stanowisko wobec Barnima III, syna Ottona I, który władał właściwie Księstwem Szczecińskim. Było to powodem bliżej nieokreślonego zatargu. Szczecin złożył hołd księciu Bogusławowi V - 28 stycznia 1341 roku, tym samym utracił dotychczasowe przywileje, które zostały nadane przez książąt szczecińskich. Sąd ziemski został przeniesiony do Gardźca. Zmiana dotychczasowego status quo, nastąpiła, w chwili przyjścia na świat potomków Barnima III, tj. Kazimierza III, Świętobora I i Bogusława VII. Dalsza kontynuacja zatargu nie miała już sensu, bo szczecinianie zrozumieli, że nie podołają dalszym walkom z rodem Gryfitów. Po zawarciu porozumienia z Barnimem III - Szczecin w 1343 roku otrzymał nadania ziemskie o areale 24 łanów, koło wsi Wołczkowo. Brandenburczycy zaniechali żądania składania hołdu lennego.

Książę Otton I, w podeszłym wieku przebywał w klasztorze kołbackim i oddawał się codziennym modłom. Na skutek swej wielkiej szczodrości, rozdawał jałmużnę i czynił dobre uczynki. Nazywano go wówczas "Ojcem ubogich". W 1338 roku przekazał oficjalnie całkowitą władzę swojemu synowi. Faktycznie Barnim III współrządził z ojcem księstwem od 1320 roku. Część historyków uważa, że Otton przez swą nieudolność obniżył prestiż władzy książęcej, co było m.in. przyczyną, że coraz bardziej do głosu dochodziły stany rycerstwo i miasta.

Otton I zmarł 30 lub 31 grudnia 1344 roku w Kołbaczu. Inskrypcja nagrobna podała datę śmierci 20 grudnia 1344 roku. Pochowany został w kościele Mariackim w Szczecinie. Annales Colbazienses odnotowuje w karcie "1344 III Kal Iana" śmierć "domini Odo dux Stetiennensis" w wieku 66 lat.

Gryfita był żonaty z Elżbietą (według Lubinusa - Elisabeta Suerinensis), hrabianką holsztyńską, córką Gerarda II "Ślepego", hrabiego Holsztynu. Miał z nią dwoje dzieci.

Istnieje pogląd, że Elżbieta miała być jedną z dwóch żon księcia. Drugą była prawdopodobnie Katarzyna, córka Bernarda, księcia brunszwicko-lüneburskiego, poślubiona 25 marca 1296 roku (zmarła przed 23 maja 1300 roku).


Żródła:

Otton I w "Wikipedia"


"Gryfici książęta Pomorza Zachodniego" - Kazimierz Kozłwski, Jerzy Podralski.


Otton I "POMORZE" - biuletyn informacyjny o Pomorzu Zachodnim - Redaktor Naczelny Grzegorz Chmielecki


GRYFICI "SZKOŁA NAWIGATORÓW - kurs na prawdę"


OTTO von Pommern w "Medievan Lands" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


OTTO von Pommern w "Medievan Lands" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Otton I w "Geni" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk

01-02-2021

31-01-2021