Świętobór I Gryfita (urodzony około 1351 roku, zmarł 21 czerwca 1413 roku) herb

Najmłodszy syn Barnima III "Wielkiego" Gryfity, księcia szczecińskiego i Agnes Welf von Braunschweig-Grubenhagen, córki Henryka II Welf, księcia Braunszwika na Grubenhagen.

Książę szczeciński od po/około 24 sierpnia 1372 roku do 21 czerwca 1413 roku, gubernator Marchii Środkowej od 1409 roku do 1411 roku.

Prawdopodobnie 17 września 1374 roku poślubił Annę von Zollern (urodzona około 1360 roku, zmarła między 18 kwietnia a 17 października 1391 rokiem), córkę Albrechta "Pięknego" von Zollerna, burgrabiego Norymbergii i Zofii Popponen-Robertyng zu Henneberg, córki Henryka VIII Popponen-Robertyng, hrabiego zu Henneberg.

Urodził się w 1351 roku. Po śmierci swego starszego brata Kazimierza III, w okresie od 1372 rku do 1404 roku wspólnie z młodszym bratem Bogusławem VII sprawował rządy w Księstwie Szczecińskim, a od 1404 roku do swej śmierci był samodzielnym władcą tego księstwa.

Walczył z Fryderykiem Hohenzollernem, namiestnikiem Brandenburgii. Przejściowo włączył do swego księstwa Marchię Wkrzańską. W 1394 roku wyprawił się wraz z wojskiem do Pragi, aby uwolnić króla Wacława IV. Prawdopodobnie w tym samym roku kupił (wedle innej wersji otrzymał od Wacława) Beeskow w Nowej Marchii. Na przełomie na przełomie 1395 i 1396 roku utracił to władztwo, jednak książęta szczecińscy jeszcze przez prawie sto lat zgłaszali pretensje do tego obszaru.

Prowadził chwiejną politykę pomiędzy Zakonem krzyżackim, Wielkim Księstwem Litewskim a Koroną Królestwa Polskiego. Orientację polityczną zmieniał w zależności od możliwych korzyści i zaciąganych pożyczek. Przykładem może być forsowanie syna Ottona II na stolec arcybiskupi w Rydze na mocy zawartego sojuszu z 10 września 1395 roku lub wystawienie 600 rycerzy pod wodzą młodszego syna Kazimierza V do bitwy pod Grunwaldem przeciwko wojskom polsko-litewskim.

W czasie swych rządów w 1395 roku wraz z bratem Bogusławem VII wyruszył do Polski. W Sandomierzu doszło do zawarcia przymierza z królem Polski Władysławem Jagiełłą. Książęta zachodniopomorscy zobowiązali się wówczas pomóc królowi w razie wojny z Krzyżakami. W 1396 roku Świętobór znowu wyprawił się do Polski. W czasie pobytu w Krakowie m.in. udzielił przywilejów kupcom polskim.

Książę Świętobór okazał się wiarołomnym sojusznikiem Polski, bojąc się bowiem potęgi krzyżackiej w 1409 roku zawarł przymierze z Zakonem i w 1410 roku wysłał swego syna Kazimierza V z 600 rycerzami na pomoc Krzyżakom pod Grunwald.

W latach 1409-1411 z upoważnienia margrabiego Brandenburgii Jodoka z Moraw był gubernatore Marchii Środkowej ze stolicą w Berlinie. W rezultacie Świętobór wdał się w spory z miejscową szlachtą, która wcześniej go wspierała. W 1411 roku margrabia brandenburski Zygmunt Luksemburski ustanowił nowego zarządcę Marchii Środkowej Fryderyka VI Hohenzollerna burgrabiego Norymbergii (później jako elektor brandenburski Fryderyk I).

Oddanie w 1411 roku przez cesarza Zygmunta Marchii Brandenburskiej Hohenzollernom odnowiło grożące państwu zachodniopomorskiemu niebezpieczeństwo. Świętobór bez powodzenia starał się nie dopuścić do objęcia Marchii przez Fryderyka Hohenzollerna. Świętobór sprawował urząd gubernatora Środkowej Marchii, ale wycofał się w 1412 roku i pozostawił rząd swoim synom. Związku z tym doszło do konfliktu zbrojnego między nimi a Fryderykiem, i w toku konfliktu doszło do bitwy pod Kremmer Damm z synami Świętobora: Otton II i Kazimierz V. W środku tego konfliktu zbrojnego książę Swantibor I zmarł.

Zmarł 21 czerwca 1413 roku. Pochowano go w opactwie Cystersów w Kołbaczu.

Świętobor I prawdopodobnie 17 września 1374 roku poślubił Annę, córkę Albrechta "Pięknego", burgrabiego Norymbergi i Zofii, córki Henryka VIII, hrabiego Hennebergu. Ze związku małżeńskiego miał czworo dzieci.

W 1374 roku na mocy małżeństwa Świętobor nabył zamki i miasta Königsberg, Schildeck, Kissige, Nüdlingen w Dolnej Frankonii oraz Altdorf, Heroldsberg i Brugen z przyległymi wsiami. Nie interesował się jednak tymi posiadłościami i w latach 1391-1394 sprzedał je mieszczanom norymberskim, palatynowi reńskiemu i biskupowi Würzburga.

Śmierć Anny nastąpiła pomiędzy 18 kwietnia a 17 października 1391 roku. Według W. H. Meyera Świętobor miał następnie najwcześniej w 1391 roku poślubić Zofię, córkę Henryka IX, hrabiego Hennebergu. E. Rymar, genealog nie wyklucza jej istnienia lecz również nie popiera poglądu, z uwagi na to, że znane są trzy córki Henryka IX, wśród, których imię Zofii nie występuje. Dalsze poszukiwania filiacji rzekomej hrabianki, z innymi przedstawicielami znanych rodów europejskich, nie dały jednoznacznej odpowiedzi badaczowi na wskazanie odpowiedniego rodowodu.

Liczeni członkowie Gryfitów spowodowało, iż Świętobór jest liczony w nowszej literaturze jako Świętobór I, a w starszej jako Świętobór III. Jest to spowodowane ze względu na wiek, co powoduje pewne zamieszanie. Bardziej nowoczesne podejście obejmuje w zasadzie tylko tych członków rodu Gryfitów, którzy osiągnęli wiek sprawny i tak Świętobór jest liczony jako Świętobór I. Jeśli liczyć wszystkich członków Gryfitów, Świętobór może występować jako Świętobór III, i można znaleźć w starszej literaturze na przykład, w Allgemeine Deutsche Biographie.


Żródła:

"Gryfici książęta Pomorza Zachodniego" - Kazimierz Kozłwski, Jerzy Podralski.


Świętobór I "POMORZE" - biuletyn informacyjny o Pomorzu Zachodnim - Redaktor Naczelny Grzegorz Chmielecki


Świętobor I w "Wikipedia"


Swantibor I w "Wikipedia", tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Świętobor I w "Geni" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


Swantibor I. von Pommern-Stettin (Swantibor III) w "Geneagraphie - Families all over the world" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


SWANTIBOR w "Medievan Lands" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk

09-03-2021

28-02-2021