Warcisław III Gyfita (urodzony w 1210 roku, zmarła 17 maja 1264 roku) herb

Syn Kazimierza II Gryfity, księcia na Deminie, księcia szczecińskiego i Ingardy Hvide Duńskiej, regentki Księstwa dymińskiego.

Książę dymiński od między 1219 a 1220 rokiem do 17 maja 1264 roku.

Poślubił w 1236 roku Zofię [Sophia Guisiaca] von Arnstein (urodzona około 1220 roku, zmarła?), córkę Albrechta I von Arnstein i Matyldy blankenburskiej.

Urodził się około 1210 roku. W chwili śmierci swego ojca był małoletni (rządy opiekuńcze nad Księstwem Dymińskim, do czasu osiągnięcia przez niego wieku sprawnego objęła matka Ingarda - jego dwór rezydował w Dyminie na Pomorzu Przednim. Po uzyskaniu pełnoletności otrzymał w zarząd okręg Demmin i Loitz (zachodnia część Pomorza Nadodrzańskiego). Ponieważ ze swym dworem przebywał w Dyminie (Demmin), zaczął się tytułować "Książę Dymina", stąd też przyjęła się nazwa Księstwo Dymińskie.

Na swym terenie przeprowadził intensywną kolonizację ludności niemieckiej. Wspólnie ze swym kuzynem, księciem szczecińskim Bamimem I prowadził wojnę z Danią i Brandenburgią.

Za sprawą króla Danii Waldemara II został pozbawiony w latach 1210-1221 na rzecz Rugii części swojego księstwa. Ostatecznie w 1236 roku zawarł układ w Kremmen, gdzie został zmuszony do złożenia hołdu lennego margrabiów brandenburskich Jana I Askańczyka i Ottona III i odstąpić im miasta: Stargard Meklemburski, Bezrzecze (obecnie Beseritz), Krzemień (obecnie Kremmen) i Ostrów (obecnie Wustrow) oraz całość Księstwa Wołogoskiego (dawną ziemię Czrezpienian) - okolic Neubrandenburga. Pod naciskiem Barnima I układu tego nie zrealizowano (w późniejszych walkach z Brandenburczykami odzyskano część ziem ze Stargardem, które zostały przekazane przez mnichów kołbackich - Branbenburgii).

Warcisław III nawiązał ściślejszą współpracę z książętami wielkopolskimi, m.in. udzielał w 1258 roku pomocy zbrojnej Bolesławowi "Pobożnemu" pomocy zbrojnej (600 ciężkozbrojnych) przeciwko Kazimierzowi kujawskiemu (w dowód wdzięczności za udzieloną pomoc, Bolesław zrewanżował się w 1269 roku pomagając w wojnie ze Świętopełkiem gdańskim - wojna toczyła się w okolicach Słupska).

Na swym terenie przeprowadził intensywną kolonizację ludności niemieckiej. Wspól­nie ze swym kuzynem, księciem szczecińskim Barnimem I prowadził wojnę z Danią i Brandenburgią. Ostatecznie w 1236 roku zmuszony został do złożenia hołdu lennego margrabiom brandenburskim oraz do odstąpienia im części swego księstwa - okolic Neubrandenburga. Zachęcał do osadnictwa na terenach swoich domen, ufundował m.in. Demmin w 1249 roku, Greifswald w 1250 roku i Kołobrzeg w 1255 roku, podpisał dokument lokacyjny na prawie lubeckim, w którym osiedle Nowe miasto nad Regą - (Nova civitas supra Regam) otrzymało w 1262 roku prawa miejskie (także 100 łanów ziemi, w okolicach dolnego biegu rzeki Regi (dzisiejsze Gryfice), fundator parafii w Komorowie (w pobliżu jeziora Małkińskiego - obecnie Malchin).

Zmarł bezpotomnie w 1264 roku. Pochowany został w klasztorze w Eldenie. Jego księstwo przejął Barnim I.

Poślubił Zofię (Sophia Guisiaca), córka Albrechta I von Arnsteina i Matyldy blankenburskiej. Żona księcia dymińskiego została wymieniona jedynie raz, przy transumacji fundacji dla dominikanów kamieńskich. Ta nakładała obowiązek komemoracji za przedstawicieli dynastii książęcej z 8 lipca 1305 roku. Po śmierci męża stała się właścicielką pokaźnego majątku w Greifswaldzie, gdzie bezimiennie wymieniono ją w dokumencie z 1265 roku.

Warcisław III prawdopodobnie miał kilku synów, którzy zmarli w dzieciństwie, bądź w młodości oraz jedną córkę. W XVIII wieku przypisywano mu:

Barbarę (zmarła w 1300 roku), ksienię klasztoru w Marianowie,

synowie? (zmarli w dzieciństwie, bądź młodości).


Żródła:

Warcisław III "POMORZE" - biuletyn informacyjny o Pomorzu Zachodnim - Redaktor Naczelny Grzegorz Chmielecki


GRYFICI "SZKOŁA NAWIGATORÓW - kurs na prawdę"


Warcisław III w "Wikipedia"


WARTISLAW [III] w "Medievan Lands" tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk


"Gryfici książęta Pomorza Zachodniego" - Kazimierz Kozłwski, Jerzy Podralski

15-02-2021

30-01-2021