Konrad V "Kącki (Kantner)" Piast (urodzony w Kątach, między 1381 a 1387 roku, zmarł w Bukowicach, 10 września 1439 roku) herb
Syn Konrada III "Starego" Piasta, księcia połowa Bytomia, księcia część Gliwic, połowy Góry, na Koźlu, księcia oleśnickiego i połowy Ścinawy i Guty (Jutty) [Piastównej?], księżnej na Wołowie.
Książę na Bierutowie od 1412 roku do 1416 roku, książę połowy Bytomia od 1412 roku do 1416 roku i od 1421 roku do 10 września 1439 roku, książę połowy Gliwic od 1412 roku do 1416 roku i od 1421 roku do 10 września 1439 roku, książę na Kątach od 1412 roku do 1416 roku, książę na Koźlu od 1412 roku do 1416 roku i od 1421 roku do 10 września 1439 roku, książę na Miliczu od 1412 roku do 10 września 1439 roku, książę oleśnicki od 1412 roku do 10 września 1439 roku, książę na Prudniku od 1412 roku do 1416 roku, książę na Prusicach od 1412 roku do 1419 roku i od między 1420 a 1424 roku do 10 września 1439 roku, książę na Sycowie od 1412 roku do 1416 roku, książę na połowie Ścinawy od 1412 roku do 1416 roku, książę na Trzebnicy od 1412 roku do 10 września 1439 roku, książę na Wąsoszu od 1412 roku do 10 września 1439 roku, książę na Żmigrodzie od 1412 roku do 10 września 1439 roku, książę na Wołowie od między 1420 a 15 września 1424 roku do 1421 roku.
Między 1411 a 1439 roku poślubił Małgorzatę nieznanego pochodzenia (zmarła 15 marca 1449 roku), księżną na Wołowie.
Był drugim synem Konrada III i Juty. Jeszcze za życia ojca brał udział w rządach oraz zastępował go w czasie nieobecności w kraju. 29 grudnia 1403 roku wraz z ojcem Konradem III i bratem Konradem IV podpisał przywilej na rzecz mieszczan księstwa oleśnicko-kozielskiego, umożliwiający dziedziczenie przez nich posiadłości ziemskich.
Konrad "Kantner" i Konrad "Biały, Starszy" Koźlem rządzili wspólnie. Władzę w księstwie oleśnicko-kozielskim przejmują Konrad IV i Konrad V (działając również w imieniu młodszych braci). Księżna-wdowa Guta otrzymuje Wołów (wraz z okręgiem) jako dożywotnie zaopatrzenie. Należeli do dusz rogatych a niespokojnych, stąd też odgrywali zasadniczą rolę w polityce XV-wiecznego Śląska, wspierani przez brata biskupa. Zmieniali alianse i obozy polityczne. Bywali skłóceni nie tylko z piastowskimi krewniakami, ale i pomiędzy sobą. Prowadzili nieustanne wojny.
Kiedy w 1414 roku, trwały przygotowania do nowej wojny Polski z Zakonem obydwaj bracia znaleźli się w obozie królewskim. Biały był negocjatorem pomiędzy królem Jagiełłą a Zakonem. Od 1415 roku zmienił jednak politykę wobec Krzyżaków. Zapewne pod presją Zygmunta Luksemburczyka Kantner sprzymierzył się z Krzyżakami, zaś Biały pozostał na żołdzie Jagiełły. Wspólnie z braćmi Konradem IV "Starszym" i Konradem VII "Białym" zawarł 9 czerwca 1414 roku przymierze z wielkim mistrzem przeciw Polsce i Litwie, pożyczając od Krzyżaków jednocześnie 3 000 kóp groszy czeskich. W 1414 roku nastąpił podział ojcowizny między braci. Konrad wraz z Konradem VI wspólnie otrzymali Oleśnicę, Trzebnicę i Milicz.
W 1416 roku był obecny na ceremoniach związanych z wstąpieniem jego brata Konrada VIII do Zakonu. W 1421 roku Konrad V połączył swe posiadłości z ziemiami Konrada VII "Białego" i zawarł z nim układ, że po bezdzietnej śmierci jednego z braci drugi z nich lub jego dzieci dziedziczą całość. Był też Konrad współposiadaczem razem z braćmi (z wyjątkiem Konrada IV) Ścinawy, Oławy, Smogorzewa i in. W 1420 roku złożył we Wrocławiu hołd Zygmuntowi Luksemburskiemu.
18 wrzesnia 1421 roku brał udział w zjeździe książąt śląskich w Grotkowie, gdzie radzono nad obroną Śląska przed najazdem husytów. Konrad V zobowiązał się wówczas wystawić oddział złożony z 60 koni. W końcu listopada 1421 roku towarzyszył Zygmuntowi w wyprawie do Czech. Nie jest wykluczone, że brał udział w walkach pod Kutną Horą i Niemieckim Brodem. W lipcu 1422 roku był obecny na zjeździe książąt Rzeszy w Norymberdze, gdzie obradowano nad sposobami walki z husytami.
5 stycznia 1423 roku za pośrednictwem swego brata biskupa wrocławskiego oraz Przemka, księcia opawskiego, zgłosił akces do układu, zawartego w Bratysławie między królem Zygmuntem, książętami i miastami śląskimi, sześcioma miastami łużyckimi a Zakonem. Układ ten miał na celu dokonanie podziału ziem Polski, która sprzyjała husytom. Książętom śląskim uczyniono wtedy nadzieje na uzyskanie ziem: sieradzkiej i siewierskiej oraz części Wielkopolski.
W 1424 roku uzyskał potwierdzenie przez Zygmunta wszystkich przywilejów, które zostały nadane Piastom oleśnickim przez królów czeskich. W dwa lata później wziął od niego w zastaw rentę królewską miasta Wrocławia oraz niektóre inne dochody królewskie. Mimo że prowadził i proluksemburską, i przyjazną politykę w stosunku do Krzyżaków oraz brał udział w antypolskim układzie z roku 1423, obawiając się popaść w otwarty konflikt z królem Jagiełłą, usiłował jednak w 1424 roku w toku pertraktacji w Kaliszu złagodzić napiętą sytuację, a w 1426 roku wraz z Konradem "Białym" zawarł układ z Polską, wymierzony przeciw "pogranicznym rabusiom".
12 lutego 1424 roku odbywała się w Krakowie koronacja młodziutkiej królowej Zofii, którą Jagiełło poślubił trzy lata wcześniej. Uroczystość miała być okazała, skoro uczestniczył w niej cesarz Zygmunt Luksemburczyk i król duński. Pośród zaproszonych gości znaleźli się obydwaj Konradowie.
W cztery lata później cały Śląsk stanął w ogniu wojen husyckich. W czasie wojen Zygmunta z husyckimi Czechami Konrad zajął stanowisko zdecydowanie husytom wrogie. Sprzymierzony z husytami opolski Bolko V w 1429 roku zajął Koźle, Toszek i część Górnego Śląska. W odpowiedzi na to w 1431 roku Konrad "Biały" uderzył na Gliwice, opanował je i urządził rzeź husytów. W tym samym roku Koźle wróciło pod rządy Konradów, mocno zniszczone. Zubożenie miasta zaczęło się znacznie wcześniej. W nocy 28 września 1417 roku pożar strawił miasto. Musieli przeto koźlanie do zbyt zamożnych nie należeć.
W 1428 roku, wraz z Konradem "Białym", obronił przed wojskiem husyckim Opawę. 22 stycznia 1429 roku wziął udział w układach z książętami saskimi i turyńskimi, wymierzonych przeciw husytom. W czerwcu 1432 roku, również z Konradem "Białym", usiłował bronić przeprawy na Odrze pod Ścinawą; husyci przekroczyli jednak rzekę w innym miejscu i spustoszyli księstwo oleśnickie.
24 marca 1431 roku trzej Konradowie: Kantner, Biały i Młodszy poświadczyli dokumentalnie fundację klasztoru Franciszkanów Konwentualnych (Minorytów) w Koźlu. Na budowę kościoła, konwentu i cmentarza otrzymali zakonnicy ziemię poza murami miasta nad Odrą, w pobliżu mostu i młyna w miejscu zwanym Rybarze.
2 lipca 1432 roku obaj bracia spalili zamek w Oleśnicy w obawie, aby nie umocnili się w nim wrogowie. W tymże roku Konrad V uczestniczył w zawarciu dwuletniego zawieszenia broni z husytami na Śląsku. W 1432 roku jadąc na Litwę, gdzie wybuchło wówczas powstanie Świdrygiełły, zawrócił z drogi, nie chcąc i tym razem narażać się królowi Jagielle.
W 1433 roku wobec wojny Polski z Zakonem nie zajął Konrad wyraźnego stanowiska ku niezadowoleniu wielkiego mistrza. W 1437 roku, wraz z braćmi, uczestniczył w zawarciu pokoju na Śląsku. 2 lutego 1437 roku uzyskał zgodę cesarską na układ o dziedziczenie przez swoje dzieci posiadłości Konrada "Białego". W 1438 roku wobec spodziewanego wkroczenia wojsk polskich na Śląsk, które miały wspierać królewicza Kazimierza Jagiellończyka wezwanego na tron czeski, Konrada V, wraz z bratem biskupem, wysłał petycję do króla polskiego Władysława Jagiellończyka, by nie uderzał na tę ziemię. Już po wkroczeniu Polaków na Śląsk pojawiał się dwukrotnie w obozie polskim, zwlekając jednak z wyraźnym opowiedzeniem się po jednej z walczących stron. W trakcie rokowań służył Albrechtowi Habsburgowi, drugiemu kandydatowi do korony czeskiej, donosząc mu potajemnie wiadomości zebrane w obozie polskim. Po uzyskaniu od niego zapewnienia zbrojnej pomocy opowiedział się przeciw Kazimierzowi.
3 grudnia 1438 roku złożył Konrad V we Wrocławiu hołd lenny Albrechtowi. 10 lutego 1439 roku, wraz z innymi książętami śląskimi, brał udział jako przedstawiciel Albrechta, w układach w Namysłowie o zawieszenie broni z Polakami. Jeszcze tego samego roku oddał bratu Konradowi VII "Białemu" uzyskane od Zygmunta luksemburskiego dochody z miasta i księstwa wrocławskiego.
W 1439 roku zmarł Konrad "Kantner" powierzając bratu zarówno władzę w księstwach jak i opiekę nad dwoma synami Konradami. Swoje dziedzictwo przekazał Albrechtowi Habsburgowi. Na terenie Czech i Węgier doszło do walki o tron. Część panów czeskich okrzyknęła monarchą królewicza polskiego Kazimierza, zaś koronę węgierską ofiarowano jego starszemu bratu Władysławowi. Jesienią 1437 roku idąca na Czechy wyprawa polska stanęła na Śląsku. Wielu miejscowych książąt, a pośród nich Konrad Biały, zawarło ugodę z Jagiellonami. Z tronu czeskiego dla Kazimierza Jagiellończyka nic nie wyszło, a Konrad Biały skłóciwszy się z bratem biskupem wrocławskim najechał zbrojnie na Legnicę, której przedmieścia spalił, po czym zdobył zamek w Otmuchowie. Schwytany przez krewniaków został przewieziony do Oleśnicy. Pozbawiono go władzy książęcej. Zmarł we Wrocławiu w 1452 roku.
Przyczyna śmierci była zaraza, zgodnie z informacją pochodzącą z zaginionego kopiarza Repertorium Heliae.
Przydomek księcia Kącki (niem. Kantner albo Kanthner) pochodzi od miejscowości Kąty (Wrocławskie). Brak jednak pośród badaczy zgodności, dlaczego właśnie ta lokalizacja została wyróżniona w ten sposób wyróżniona. Książę Konrad mógł urodzić się w Kątach, bądź mieć tam swoją (ulubioną) siedzibę. Ta druga opcja wydaje się jednak mniej prawdopodobna, ze względu na fakt, iż Kątami od roku 1416 formalnie władał starszy brat księcia, Konrad IV. Przed 1411 rokiem zawarł z Małgorzatą nieznanego pochodzenia małżeństwo, z którą doczekał się dwóch synów i trzy córki.
-Wiernego.gif)
Żródła:
KONRAD V "INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY - iPSB"
Konrad V Kącki (Kantner) w "Poczet.com" autorstwa: Michała Szustera
PIASTOWSCY KSIĄŻĘTA KOŹLA aurotka - ZYTA ZARZYCKA
"Oleśnica w czasach książąt piastowskich"
27-09-2019