Gustaw IV Adolf Oldenburg [Holstein-Gottorp] (urodzony na zamku królewskim w Sztokholmie, 1 listopada 1778 roku, zmarł w Sankt Gallen, 7 lutego 1837 roku) herb

Syn Gustawa III Oldenburg [Holstein-Gottorp], króla Szwecji i Zofii Magdaleny Oldenburg [Schleswig-Holstein-Gottorp], córki Fryderyka V Oldenburg [Schleswig-Holstein-Gottorp], króla Danii, króla Norwegii i Islandii, książę Szlezwiku i Holsztynu, hrabia Oldenburga i Delmenhors.

Król Szwecji od 29 marca 1792 roku do 10 maja 1809 roku (aresztowany 13 marca 1809 roku, abdykował 29 marca 1809 roku, utrzymał tytuł do 10 maja 1809 roku), książę Pomorza Zachodniego od 29 marca 1792 roku do 10 maja 1809 roku (aresztowany 13 marca 1809 roku, abdykował 29 marca 1809 roku, utrzymał tytuł do 10 maja 1809 roku), hrabia von Gottorp i książę von Holstein-Eutin od 24 grunia 1809 roku do 7 lutego 1837 roku.

Poślubił per procura 6 października 1797 roku w Stralsundzie i osobiście 31 października 1797 roku w kaplicy zamkowej w Sztokholmie Fryderykę Dorotę Wilhelminę Zähringen Badeńską (urodzona na zamku w Karlsruhe, 12 marca 1781 roku, zmarła w Lozannie, 25 września 1826 roku), córkę Karola Ludwika Zähringen, księcia następcy Badenii i Amalii Reginar (Pépinnide-Caroling-Reginar) Heskiej, córki Ludwika IX Reginar (Pépinnide-Caroling-Reginar), landgrafa heskiego na Darmstadcie.

Według szeroko rozpowszechnionych, acz niepotwierdzonych informacji, był on owocem pozamałżeńskiego związku królowej i hrabiego Adolfa Fryderyka Munck af Fulkila (urodzony w 1749 roku, zmarł w 1831 roku).

Urodził się 1 listopada 1778 roku na zamku królewskim w Sztokholmie. Od urodzenia nosił tytuł kronprinsa Szwecji, a na tron wstąpił po niespodziewanej śmierci ojca w 1792 roku. Do momentu osiągnięcia pełnoletniości 1 listopada 1796 roku pozostawał pod regencją stryja, księcia Södermanlandu.

Koronacja Gustawa IV Adolfa odbyła się 3 kwietnia 1800 roku w katedrze w Norrköping, a dokonał jej arcybiskup uppsalski Uno von Troil. 13 marca 1809 roku król został aresztowany i osadzony w zamku Gripsholm w Mariefred nad jeziorem Melar (Mälaren), gdzie 29 marca podpisał akt abdykacji.

W okresie jego małoletności rządy regencyjne sprawował stryj, książę Karol (późniejszy Karol XIII). Po objęciu samodzielnych rządów (1796) kontynuował reformy finansów i gospodarki (fizjokratyczna modernizacja rolnictwa, rozszerzenie komasacji); jednocześnie, będąc zwolennikiem mocnej władzy królewskiej i fanatycznym wrogiem rewolucyjnej Francji, usiłował wprowadzić rządy reakcyjne; w 1800 przystąpił do paktu "zbrojnej neutralności", ograniczył wolność druku, zakazał wwożenia książek i czasopism duńskich w 1803 roku. Nie uznał tytułu cesarskiego Napoleona I Bonaparte w 1804 roku i przyłączył się do III koalicji w 1805 roku, a później do IV koalicji w 1806 roku. Również nie przystąpił do blokady kontynentalnej, dowodził wojskami na Pomorzu Szwedzkim, ale wobec sukcesów Napoleona szybko zawarł rozejm z Francją w 1807 roku.

Związany z Anglią, w 1808 roku został zaatakowany przez Danię, Francję i Rosję; Francuzi zajęli Pomorze Szwedzkie, Rosjanie zaś Finlandię, co wobec nieudolności rządów króla (i prawdopodobnego zachwiana jego równowagi umysłowej) doprowadziło do zamachu stanu, w wyniku którego Gustaw Adolf został obalony na rzecz swego stryja i osadzony w areszcie. Po podpisaniu abdykacji opuścił Szwecję i (pod nazwiskiem hrabiego Gottorp, później pułkownik Gustafsson) zamieszkał w Niemczech, a potem w Szwajcarii, gdzie zmarł.

19 maja 1809 roku riksdag ogłosił, że nie tylko sam Gustaw, ale także jego potomkowie zostają odsunięci od tronu, a 24 grunia były już król opuścił na zawsze Szwecję. Na wygnaniu posługiwał się tytułami hrabiego von Gottorp oraz księcia von Holstein-Eutin. Ostatecznie osiadł w Sankt Gallen w Szwajcarii jako pułkownik Gustaw Adolf Gustafsson.

Zmarł na udar 7 lutego 1837 roku w Sankt Gallen, a jego sarkofag umieszczono w zamku Eichhorn na Morawach, należącym do jego syna. Na polecenie Oskara II w 1884 szczątki Gustawa IV Adolfa wraz z prochami jego syna i wnuka przewieziono do Szwecji i złożono w Riddarholmskyrkan w Sztokholmie.Małżonka Gustawa IV Adolfa:

Pozamałżeński syn Gustawa IV Adolfa:

z Marią Schlegel (Schweigen):

Adolf Gustawsson (urodzny około 1820 roku, zmarł w 1900 roku).


Żródła:

"WŁADCY SKANDYNAWII - GENEALOGIA KRÓLÓW DANII, NORWEGII I SZWECJI OD IX W."- autor: Przemysław Jaworski - 2018.


"KRÓLOWE I KRÓLOWIE WIELKIEJ BRYTANII - od Edgara do Elżbiety II - wszyscy władcy Wielkiej Brytanii"; autor: Przemysław Jaworski - Przemysław Jaworski i Wydawnictwo Novae Res, 2018.


"Słownik władców świata" - Małgorzata Hertmanowicz-Brzoza i Kamil Stepan, Kraków 2005.

01-07-2025

19-09-2023

16-08-2022

16-07-2022