Karl Gustav von Wrangel af Salmis (urodzony w Uppsala, 23 grudnia 1613 roku, zmarł w zamku Spyker, Glowe, Rügen w Meklenburgia-Vorpommern, 25 czerwca [5 lipca] 1676 roku) herb
Syn Hermana von Wrangela af Salmis, generała-gubernatora inflanckiego i feldmarszałka i Margarety Grip av Vinäs, córki barona Moritza Birgerssona Gripa av Vinäs, radnego, pułkownika.
Hrabia af Salmis i af Sölvesborga, af Lindebergu i af Ludenhofu, Lord Skokloster, Bremervörde, Wrangelsburga, Spykera, Rappina, Ekebyhova, Gripenberga i Rostorpa od 1646 roku do 25 czerwca [5 lipca] 1676 roku, członek Rady Regencyjnej Królestwa Szwecji od 23 lutego 1660 roku do 28 grudnia 1672 roku, generalny gubernator Pomorza Szwedzkiego od 1648 roku do 1650 roku i od 1661 roku do 25 czerwca [5 lipca] 1676 roku, feldmarszałek i naczelny wódz wojsk szwedzkich w Niemczech od 1646 roku do 1648 roku, lord arcyadmirał Szwecji od 1657 roku do 25 czerwca [5 lipca] 1676 roku, Lord Wielki Konstabl Szwecji i członek Tajnej Rady od 1664 roku do 25 czerwca [5 lipca] 1676 roku, najwyższy sędzia w Uppland od 1658 roku do 25 czerwca [5 lipca] 1676 roku, kanclerz Uniwersytetu w Greifswaldzie od 1660 roku do 25 czerwca [5 lipca] 1676 roku.
Poślubił Annę Margaretę von Haugwitz (urodzona w w Calbe [Saale], 16 stycznia 1622 roku, zmarła w Sztokholmie, 20 marca 1673 roku), córkę Baltzara Joachima von Haugwitz i Sophie von Weltheim.
Szwedzki mężem stanu i dowódcą wojskowym, który dowodził siłami szwedzkimi podczas wojny trzydziestoletniej, Torstenson, Brema, drugiej wojny północnej i skandynawskiej. Bliski przyjaciel króla Szwecji Karola X Gustawa.
Urodził się w pobliżu Uppsali jako syn Hermana Wrangela i baronowej Margarety Grip av Vinäs. Ze względu na ojcowskie pochodzenie był członkiem rodziny Wrangla pochodzących z bałtycko-niemieckiego rodu, którego odgałęzienia osiedliły się w Szwecji, Rosji i Niemczech.
W wieku 20 lat wyróżnił się jako kapitan kawalerii w walkach przeciwko armii Ligi Katolickiej. Trzy lata później został pułkownikiem, a w 1638 roku generałem-majorem, wciąż służąc w Niemczech. W 1644 roku dowodził flotą szwedzko-holenderską, która 23 października pobiła Duńczyków w bitwie pod Fehmarn.
W 1646 roku wrócił do Niemiec jako szwedzki feldmarszałek i przejął naczelne dowództwo armii szwedzkiej w Niemczech po Torstenssonie. Walczył w Niemczech przez ostatnie trzy kampanie, do końca wojny trzydziestoletniej. Pod wodzą Wrangla i Turenne'a sprzymierzone armie szwedzkie i francuskie maszerowały i walczyły w Bawarii i Wirtembergii. Wrangel i Turenne wspólnie odnieśli zwycięstwo nad armią cesarską w ostatniej znaczącej bitwie tej wojny - pod Zusmarshausen 17 maja 1648 roku.
W momencie wybuchu drugiej wojny północnej w 1655 roku Wrangel dowodził flotą, ale w 1656 roku znowu służył na lądzie, gdzie przyczynił się do zwycięstwa pod Kłeckiem oraz dowodził, wspólnie z Wielkim Elektorem Brandenburgii Fryderykiem Wilhelmem, w trzydniowej bitwie pod Warszawą. W 1657 roku dokonał najazdu na Jutlandię, a w 1658 roku przeszedł lodem na wyspy i zdobył Kronborg. W 1666 roku wkroczył do Północnych Niemiec, by zdobyć miasto Bremę dla Szwecji, jednak bez powodzenia. 15 listopada 1666 roku został zmuszony do zawarcia pokoju (tzw. Pokój w Habenhausen).
W 1657 roku został Głównym Admirałem Szwecji (Riksamiral), a w 1664 roku Wielkim Konstablem Szwecji (Riksmarsk), i jako taki został członkiem Rady Królewskiej w czasie niepełnoletności króla Karola XI. Jednak jego ostatnia kampania nie była szczęśliwa. Dowodząc nieudolnie z powodu złego stanu zdrowia podczas wojny z Brandenburgią, został pobity w bitwie pod Fehrbellin. Wkrótce po tej klęsce zmarł na Rugii 5 lipca 1676 roku.
Wrangel poślubił Annę Margaretę von Haugwitz, która urodziła mu jedenaścioro dzieci, z których sześcioro zmarło bardzo młodo, a pięcioro osiągnęło dorosłość:
Hannibal Gustaf Carlsson von Wrangel af Lindeberg (urodzony w 1641 roku, zmarł w 1646 roku),
Margareta Juliana von Wrangel (urodzona 4 listopada 1642 roku, zmarła 9 lipca 1701 roku), żona: Nils "Młodszego" Brahe (urodzony 10 kwietnia 1633 roku, zmarł 25 stycznia 1699 roku), admirał,
Carl Henrik Carlsson von Wrangel af Lindeberg (zmarł w 1643 roku),
Carl Philipp Carlsson von Wrangel (urodzony 16 lipca 1648 roku, zmarł 13 kwietnia 1668 roku), podporucznik, zmarł bezpotomnie,
Akilles Carlsson von Wrangel af Lindeberg (zmarł w 1648 roku),
Augustus Gideon Carlsson von Wrangel af Lindeberg (zmarł w 1648 roku),
Eleonora Sophia von Wrangel (urodzona 31 sierpnia 1651 roku, zmarła 13 lutego 1687 roku), żona: Ernsta Ludwika II von Putbus (urodzony 17 grudnia 1649 roku, zmarł 6 października 1702 roku),
Charlotta Emilia Carlsdotter von Wrangel af Lindeberg (urodzona w 1652 roku, zmarła w 1657 roku),
Christina Carlsdotter von Wrangel af Lindeberg (urodzona w 1654 roku, zmarła w 1657 roku),
Polidora Christiana von Wrangel (urodzona 6 listopada 1655 roku, zmarła 2 lutego 1675 roku) żona: Leonarda Johana Wirtenberga von Debern (urodzony w 1646 roku, zmarł w 1679 roku), generał porucznik,
Augusta Aurora von Wrangel (urodzona 15 stycznia 1658 roku, zmarła 27 stycznia 1699 roku), zmarła niezamężna i bezdzietnie,
Herman Carlsson von Wrangel af Lindeberg (urodzony i zmarł w 1661 roku),
Anna Lovisa Carlsdotter von Wrangel af Lindeberg (urodzona i zmarła w 1664 roku),
N. Carlsson von Wrangel af Lindeberg (urodzona i zmarła w 1665 roku).
Żródła:
Carl Gustaf Wrangel w "Wikipedia"
Carl Gustaf Wrangel af Salmis w "Geni"; tłumaczenie: Bogdan Pietrzyk
29-09-2024
19-09-2023
08-10-2022