Aleksander V

Pietro Philarghis z Kandii (urodzony w Kare około 1340 roku, zmarł w Bolonii 3 maja 1410 roku) herb

Antypapież w Pizie od 26 czerwca 1409 roku do 3 maja 1410 roku.

Jego nazwisko jest wymieniane, jako: Filargo, Philargis, Philarghi, Philaretus, Philarete i Philargos. Jest on również wymieniony jako: Pietro di Candia lub Petrus de Candia.

Wybrało go konklawe, które odbyło się podczas so­boru w Pizie. W ten sposób pogłębiła się trwająca schizma, ponieważ Grzegorz XII i Benedykt XIII nie uznali postanowień soboru i obłożyli Aleksan­dra V ekskomuniką, a do walki o papieski tron przybył jeszcze jeden rywal.

Trzeci papież panujący równocześnie z Benedyktem XIII i Grzegorzem XII. Wśród historyków nie ma pełnej zgody, który z trzech był prawowitym papieżem. Sukcesorem Aleksandra został antypapież Jan XXIII.

Franciszkanin, na soborze pizańskim wybrany papieżem (miał to być wstęp do zakończenia Wielkiej Schizmy, w rzeczywistości wybór tylko pogłębił kryzys).

Franciszkanin, jeden z najznakomit­szych uczonych swych czasów.

Pochodził z Kandii na Krecie. Wcześnie stracił ro­dziców, a franciszkanin, który roztoczył nad nim opiekę, umieścił go w klasztorze. Po studiach teologicznych w Padwie, Norwich i Oksfordzie został wizytatorem domów franciszkańskich w Polsce. Przez kilka lat wykładał filozofię i teo­logię na Uniwersytecie Paryskim, później objął katedrę teologii w Padwie. Został biskupem Piacenzy, a potem kolejno: Nawarry, Vicenzy. Od 1402 roku arcybiskup Mediolanu. Po nominacji na kardynała-prezbitera w 1405 roku był jednym z tych, którzy nakłaniali Grzegorza XII do abdykacji, a następnie porozumieli się z kardynałami Benedykta XIII i zorganizowali sobór w Pizie. Jako ceniony mówca wygłosił kazanie m.in.­ inauguracyjne, poświęcone prawu kardynałów do zwołania soboru. W Pizie uznano Grzegorza XII i Benedykta XIII za heretyków oraz schizmatyków i zdetronizowano ich 5 czerwca 1409 roku, a potem 26 czerwca 1409 roku wybrano Petrosa Philargisa na papieża, który przybrał imię Aleksandra V.

Po elekcji zdołał zyskać uznanie Francji, Ang­lii, Czech, północnej Italii i Polski; Władysław II Jagiełło znał go osobiście. Większość chrześci­jan opowiedziała się za Aleksandrem, lecz mimo to nie mógł rozpocząć reformy Kościoła.

Jego pontyfikat, który trwał zaledwie rok, nie wniósł do historii Kościoła niczego szcze­gólnego. Udzielił licznych przy­wilejów swoim przyjaciołom. Sprzeciw wobec Soboru w Pizie skłonił króla Neapolu Władysław­a Andegaweńskiego do najechania Państwa Kościelnego i zajęcia Umbrii oraz Rzymu. Alek­sander V ekskomunikował go oraz wyznaczył na nowego monarchę Ludwika II d'Anjou. Następ­nie Aleksander V wysłał na Rzym wojsko, któ­rym dowodził Baldassarre Cossa, późniejszy an­typapież Jan XXIII. Chociaż po długim oblężeniu Wieczne Miasto zostało zdobyte, Aleksander V na swoją rezydencję wybrał Bolonię. Tam też niespodziewanie zmarł i został pochowany w ko­ściele św. Franciszka.


Żródła:

"Leksykon papieży" - Rudolf Fischer-Wollpert, przekład: Bernard Białecki

"Poczet papieży" - Michał Gryczyński

"Poczet papieży" - Jan Wierusz Kowalski.


"Świat trzech papieży" - Kamil Składowski


USTAWA z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 Nr 24 poz. 83 z późn. zmianami)

Bogdan Pietrzyk