Benedykt IX
Teofilakt (Théophylacte IV) Théophylactes de Tusculum (urodzony w Tusculum, około 1012 roku, zmarł w klasztorze w Grottaferrata, między 18 września 1055 roku a 9 lutego 1056 roku) herb Syn Alberica III Théophylactes, hrabiego de Tusculum i Emmeliny. Hrabia de Tusculum jako Theophylakt IV. Papież, Biskup Rzymu, Wikariusz Jezusa Chrystusa, Następca i Książe Apostolski, Najwyższy Biskup Kościoła, Patriarcha Świata od 21 października 1032 roku do stycznia 1044 roku, ponownie od 10 marca 1044 roku do 1 maja 1045 roku, ponownie od 8 listopada 1047 roku do z 16 na 17 lipca 1048 roku. Chociaż zainicjował zwyczaj posługiwania się przez papieży własnymi herbami, znany jest przede wszystkim z powodu doprowadzenia godności papieskiej do dna deprawacji i symonii. Dzięki pieniądzom ojca został papieżem jako kilkunastoletni chłopiec, urząd sprawował w trzech różnych okresach i prawdopodobnie sprzedał go swemu ojcu chrzestnemu. Benedykt IX niewątpliwie utrzymywał stosunki seksualne z mężczyznami. W "Liber Gomorrhianus" Peter Damian opisał go jako "świętego niemoralnie" i "demona z piekła rodem w przebraniu księdza". Nowożytny historyk Lynne Yamaguchi Fletcher w "The First Gay Pope and Other Records", słusznie nazywany Benedykta IX - pierwszym znanym homoseksualnym papieżem. Jako papież był jedynie przedłużonym ramieniem niemieckiego cesarza Konrada II. Jako bratanek Benedykta VIII w chwili wyboru 21 października 1032 roku był, tak jak on, osobą świecką. W styczniu 1033 papieżem został jeden z najbardziej niegodnych tego okresu. Rzymianie gardzili nim zwłaszcza za jego rozwiązłość i występność. Stąd kilkakrotnie musiał opuszczać Rzym. Od początku pontyfikatu współpracował z cesarzem Konradem II, wobec którego był bardzo uległy, zezwalając na ingerencję w sprawy kościelne (cezaropapizm). Obłożył klątwą arcybiskupa Mediolanu Ariberta, który walczył z cesarzem. Scentralizował kurię rzymską, objął od 1 lipca 1038 roku także protektorat nad opactwem na Monte Cassino. Jego skandaliczne, rozpustne życie i niegodziwe uczynki wywoływały zgorszenie oraz pogardę ludu rzymskiego, który wzniecił zamieszki antypapieskie we wrześniu 1044 roku. Kiedy w 1044 roku ponownie zmuszony był uciekać, antypapieżem wybrano Sylwestra III, który jednak został ponownie przez Benedykta usunięty. Benedykt IX wygnany z miasta w styczniu 1045 roku i udał się do Trastevere, a potem na dwór cesarski. Formalnie nie został złożony z urzędu, więc na wybranego przez Krescencjuszów Sylwestra III rzucił ekskomunikę, a kiedy powrócił do Rzymu z wojskami niemieckimi, przepędził go i objął ponownie Lateran 10 marca 1045 roku i wypędził z niego Sylwestra III. Przeciwnicy domagali się jednak abdykacji Benedykta, więc prawdopodobnie sprzedał za tysiąc funtów srebra 1 maja 1045 roku urząd papieski ojcu chrzestnemu, archiprezbiterowi Giovanniemu Graziano - Grzegorzowi VI. Wyjechał do rodzinnej posiadłości koło Tusculum, ale nadal uważał się za prawowitego papieża. Tak, więc w tym samym czasie rządzili w Rzymie aż trzej papieże: jeden u Św. Piotra, drugi w S. Maria Maggiore, trzeci zaś na Lateranie. Niebawem przybył do Italii po koronę cesarską nowy król Niemiec, Henryk III. Na synodzie w Pawii w październiku 1046 roku cesarz wprowadził zakaz symonii i odnowił Privilegium Ottonianum. 20 grudnia 1046 roku na synodzie w Sutri cesarz wezwał Benedykta IX, Sylwestra III i Grzegorza VI. Dwaj ostatni przybyli i zostali złożeni z urzędu, natomiast depozycję Benedykta IX, który się nie stawił się na synod został w trzy dni później zaocznie pozbawiony urzędu przez synod laterański. Sylwester mógł pozostać w Rzymie, Grzegorz został deportowany do Kolonii, zaś nowo wybrany papież Klemens II (Suitgar z Bambergu), z którego rąk przyjął koronę cesarską - został otruty 9 października 1047 roku. Po jego śmierci po raz trzeci 8 listopada 1047 roku papieżem został ponownie Benedykt IX, ale 16 lipca 1048 został ostatecznie zmuszony udać się na wygnanie. Na polecenie cesarza margrabia Bonifacy z Toskanii wypędzić Benedykta IX z Rzymu z 16 na 17 lipca 1048 roku i osadzić na Stolicy Piotrowej Poppona z Brixen - Damazego II. Pretensje Benedykta IX do tiary papieskiej jednak nie ustały i występował zarówno przeciw Damazemu II, jak i Leonowi IX. Obłożony w kwietniu 1049 roku ekskomuniką przez synod laterański, do końca swoich dni żył w klasztorze w Grottaferrata nieopodal Rzymu. Od Benedykta IX papieże posługują się własnym herbem. Dzieło stworzone przez Mieszka I i Bolesława I "Chrobrego" w postaci ustabilizowanego politycznie i religijnie organizmu zostało w znacznej mierze zniszczone za Mieszka II. Bunty, które wstrząsnęły państwem, niezależnie od inspirujących je czynników, doprowadziły w zakresie religijnym do prawie całkowitego zniszczenia organizacji kościelnej w Polsce. Restaurację państwa i Kościoła podjął syn i następca Mieszka II, Kazimierz I "Odnowiciel" (panował w latach 1038 -1058). W odbudowie zniszczonej organizacji kościelnej wspomagał księcia brat matki, arcybiskup koloński Herman. Kazimierz Odnowiciel wzniósł okazałą katedrę na Wawelu i przeniósł siedzibę księcia do Krakowa. Był oskarżony przez biskupa Benno z Piacenzy o "wielu podłych cudzołóstw". Papież Wiktor III, pisał w jego trzeciej książce pisał: "... jego gwałtów i innych aktów nieprawości". Zycie seksualne papieża Benedykta IX, skłoniło Św. Piotra Damiana napisanie rozszerzonego traktatu przeciwko nielegalnego uprawiania seksu i homoseksualizmowi. W swoim "Liber Gomorrhianus" Św. Damian oskarżył Benedykta IX o rutynową sodomię i bestialstwa oraz sponsorowane orgie. Teofilakt, późniejszy Benedykt IX miał zaledwie 20 lat (złośliwi twierdzili nawet, że 12) kiedy jego ojciec Alberyk III, hrabia Tusculum, przekupił wyborców i doprowadził do intronizacji syna. Ściślej mówiąc do pierwszej intronizacji, bo Benedykt IX był jedynym papieżem w historii, który pełnił tę funkcję trzy razy z przerwami. Z opisu wydarzeń towarzyszących jego pontyfikatowi wyłania się postać antypatyczna, rozwiązła, tchórzliwa i przekupna. Był znany z rozpustnego życia. Złośliwi twierdzili, że za opłatą zgodził się przekazać urząd papieski swojemu ojcu chrzestnemu w marcu 1045 roku. Ciekawostką może być fakt, że za panowania tego papieża w Polsce wybuchła tzw. reakcja pogańska.USTAWA z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 Nr 24 poz. 83 z późn. zmianami)
Bogdan Pietrzyk
26-10-2021