Mikołaj IV

Girolamo Masci (urodzony w Lisciano, w 1227 roku, zmarł w Rzymie, 4 kwietnia 1292 roku) herb

Papież, Biskup Rzymu, Wikariusz Jezusa Chrystusa, Następca i Książe Apostolski, Najwyższy Biskup Kościoła, Patriarcha Świata od 22 lutego 1288 roku do 4 kwietnia 1292 roku.

Walka o obsadzenie tronu papieskiego po śmierci Hono­riusza IV w 1287 roku, trwała niemal 11 miesięcy, bo aż tak długo nie można było uzgodnić żadnej kandydatury.

Pierwszego franciszkanina wybrano na Tron Pio­trowy podczas konklawe, które przebiegało w dwóch etapach. Po kilku miesiącach obrad na skutek upa­łów zmarło sześciu kardynałów, a pozostali się rozchorowali, więc konklawe zawieszono. Kardynało­wie zebrali się powtórnie 15 lutego 1288 roku i dokonali wyboru i wprawdzie elekt dwukrotnie od­mawiał przyjęcia godności, ale kardynałowie unie­ważnili jego decyzje i wybrali go po raz trzeci 22 lutego 1288 roku.

Pochodził z Lisciano. Po ukończeniu studiów w Asyżu i Perugii w 1272 roku został prowincjałem franciszkanów w Dalmacji, póź­niej zaś legatem papieża w Bizancjum. Po śmierci Bonawentury w 1274 roku został ­generałem zakonu. Grzegorz X wysłał go z misją do Konstantynopola. Mikołaj III mianował go w 1278 roku kardynałem-prezbiterem kościoła św. Pudencjany, a w 1281 roku Marcin IV mianował kardynałem-biskupem Palestriny.

Jako papież - poprzez rozdawanie godności ­wyraźnie faworyzował ród Colonnów, który toczył walkę o wpły­wy z rodem Orsinich. Pertraktacje w sprawie korony cesarskiej dla Rudolfa I Habsburga przerwała śmierć monarchy. Mikołaj IV ko­ronował 29 maja 1289 roku Karola II, syna Karola I Andegaweńskiego, na króla Ne­apolu i Sycylii, odbierając od nie­go przysięgę wierności i zapew­nienie, że nie obejmie żadnego urzędu w Rzymie i Państwie Kościelnym bez jego zgody.

Z natury był człowiekiem skromnym i ustępli­wym. Ciągłe spory między rzymskimi rodami arystokratycz­nymi, niepokojące miasto, zmusiły go do opuszczenia Rzy­mu. Podczas jego pontyfikatu chrześcijanie utracili swoje ostatnie placówki w Palestynie i Syrii: w 1289 roku sułtan zdobył Trypolis, a 28 maja 1291 roku padło miasto Akkon; również apele papieża, aby zorganizować wyprawę krzyżową, nie odniosły skutku. Utrata Ziemi Świętej dla chrześcijan stała się, więc faktem.

Mikołaja nazwano "wielkim papieżem misjo­narzy": na jego polecenie zwłaszcza franciszkanie odda­wali się pracy misyjnej w Albanii, Serbii, Bośni i Armenii. Franciszkanin Giovanniemu di Monte Corvino (Jan z Montecorrino) dotarł w 1289 roku z listami papieża aż do cesarza Chin Kubilaja (wielki chan mongolski), gdzie prowadził pracę misyjną z takim powodze­niem, iż papież mianował go arcybiskupem chińskiej stolicy, Pekinu.

Mikołaj IV wydał bullę "Coelestis altitudo po­tentiae", w której zatwierdził praktykę przekazywa­nia połowy dochodów Stolicy Apostolskiej na ko­legium kardynalskie, jako wynagrodzenie za pracę.

Mikołaj IV troszczył się również o zabytki sztuki. Przebudował i upiększył bazyliki S. Maria Maggiore i św. Jana na Lateranie. Z jego inicjatywy założono uniwersytety w Lizbonie i w Mont­pellier (Francja).

Zmarł w Rzymie, a pochowano go w Bazyli­ce S. Maria Maggiore, gdzie z jego inicjatywy powstała nowa, ozdobio­na mozaiką absyda.


Żródła:

"Poczet papieży" - Michał Gryczyński

"Poczet papieży" - Jan Wierusz Kowalski.


USTAWA z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 Nr 24 poz. 83 z późn. zmianami)

Bogdan Pietrzyk